Nog drie uur en 32 minuten
tot de mens het grootste avontuur in de geschiedenis begint.
Vijf minuten, Gino, en dan is hier alles klaar. Je ziet er geweldig uit.
De mens gaat zichzelf lanceren op een reis naar de maan
met de verwachting om er te landen.
Eind jaren 60 nadert het ruimteprogramma van de VS het doel
om een mens op de maan te laten landen.
390.000 kilometer van het controlestation in Houston vandaan
komt een enorme raket van 90 meter lang
de atmosfeer weer in met meer dan 40.000 kilometer per uur.
Het is een reis die jaren eerder begint.
Jij wordt mogelijk de eerste mens op de maan.
Hoe voel je je daarbij?
Nou, ik heb dezelfde wens als alle astronauten.
We willen die reis allemaal maken.
-Klaar voor lancering. -Alles is gereed.
Vier, drie, twee, één.
Begrepen. T minus...
-Lancering. -Begrepen, lancering.
En we zijn gelanceerd.
Ze stijgt op. De toren is vrij.
We voelen het eerste daverende gebrul.
Dit is het verhaal van Project Apollo.
Twaalf jaar. Twaalf bemande missies.
Eén onmogelijk doel.
Je zegt dat het moraal niet is gedaald met de tegenvallers in het programma.
Ben je bezorgd dat sommige stappen bij de checkout zijn gemist
waardoor er een technische fout kan worden veroorzaakt?
Eenentwintig.
Tien meter, 70 centimeter omlaag.
Lichte schaduw.
ALDRIN: Zes meter, 15 cm omlaag.
Een klein beetje naar voren. Oké.
Ja.
Verteld door de stemmen die ons naar de maan brachten.
-Oké, T1 Gereed? Retro? -Gereed.
-Fido? -Gereed.
-Begeleiding? Controle? -Blijf.
Geen PDI plus 12.
Overwinningen en tragedies.
-Er is een probleem. -Meer dan een probleem.
Oké, luister jongens.
Het zuurstofniveau is laag. GNC vlucht.
Wat wil je met de verwarmingscircuitschakelaar?
We moeten van terugkeeraccu en verder met een zaklamp.
Minder dan zeven minuten tot betreden van de atmosfeer van de aarde.
Daar komt ie. Hij komt nu boven de wolken uit.
Nog 300 meter te gaan.
Welkom van de maan, Houston.
DE MENS EN DE MAAN
In Disneyland Park,
heet het rijk voor dingen uit de toekomst 'Tomorrowland'.
Een van de populaire attracties is onze gesimuleerde raketreis
RAKET NAAR DE MAAN
rond de maan.
Na het betreden van de Disneyland Ruimtepoort,
ervaren bezoekers veel sensaties
die ruimtereizigers van de toekomst zullen ervaren
wanneer raketreisjes naar de maan een dagelijkse routine worden.
Wanneer we spannend nieuws horen over hoe raketwetenschappers van nu
zich voorbereiden op een reis naar de maan in de toekomst,
moeten we onthouden dat zo'n reis
al sinds lange tijd de droom is van veel mensen.
Laat de beelden van de maan zien.
Al lange tijd, sinds de mens kan denken,
staart hij naar de hemel
en droomde hij dat hij ooit door de ruimte zou reizen,
om de maan en de planeten te verkennen
die een eeuwigheid tot zijn verbeelding heeft gesproken.
Maar wetenschappers zeggen dat het nog lang duurt voor ruimtereizen
een realiteit worden.
In oktober 1957 komt sciencefiction tot leven wanneer de Sovjet-Unie
de eerste satelliet lanceert 'Spoetnik'.
SOVJET LANCEERT SATELLIET DE RUIMTE IN
President Eisenhouwer en andere vertegenwoordigers
4 OKTOBER 1957
proberen de angsten te verlichten
veroorzaakt door de spectaculaire doorbraak van Rusland
in het veld van de aardsatelliet en intercontinentale raketten.
De opstijging van de Spoetnik 1 en de traumatische reactie
van mensen overal ter wereld
zorgen voor totaal nieuwe problemen.
Het ruimtetijdperk is een nieuwe grens voor de Koude Oorlog.
EISENHOUWER BEGINT RUIMTEAGENTSCHAP
VETERAAN PILOOT GAAT ALS EERSTE NAAR DE RUIMTE
We hebben een van de moeilijkste opdrachten
die de moderne mens ooit kreeg.
Vergroting van de menselijke kennis van de ruimte,
ontwikkeling en bediening van voertuigen die
instrumenten en mensen naar de ruimte kunnen brengen,
behoud van de rol van de VS
als leider in luchtvaart- en ruimtewetenschap en technologie.
RUSSEN STUREN MAN NAAR DE RUIMTE
Maandenlang werd gedacht dat de eerste man in de ruimte een Rus zou zijn.
RUSSEN STUREN EERSTE MAN DE RUIMTE IN
Maar toch was het nieuws niet welkom in Washington.
Het mens-in-de-ruimte-programma van de VS ligt acht maanden achter
op dat van de Sovjet-Unie.
Nu is het tijd om grotere stappen te nemen.
Tijd voor een grote, nieuwe Amerikaanse onderneming.
Het is tijd dat dit land de leiding neemt in ruimteprestaties,
wat op veel manieren,
BEMAND RUIMTEVAARTCENTRUM LOCATIE 3
de sleutel heeft voor onze toekomst op aarde.
Ik geloof dat dit land haar best moet doen het doel te bereiken
voor het einde van het decennium,
om een mens naar de maan te sturen en hem veilig terug te brengen op aarde.
Amerika's team van astronauten is vandaag vergroot naar 16
met negen nieuwe leden.
Zij worden opgeleid voor reizen naar de maan.
9 NIEUWE ASTRONAUTEN IN MAANRACE
Er zijn telkens meer wetenschappelijke instrumenten uit Amerika
in de ruimte rondom de aarde,
er is een golf van zakelijk optimisme rond
Amerikaanse ruimte-functionarissen.
In zowel de ruimtecomités van het Huis en het Senaat
pleiten de mannen van het comité
met een ambtenaar van de ruimteadministratie
voor meer geld, hij blijft nee zeggen.
Zijn ruimtewerk gaat prima met het huidige budget.
Die ambtenaar is Wernher von Braun, hoofd van de beroemde legerraketten
die nu worden overgeplaatst
naar de Nationale Luchtvaart- en Ruimteadministratie,
ook wel bekend als NASA.
Ik word vaak gevraagd waarom mensen de ruimte in moeten.
Raketwetenschapper, NASA
In deze tijd van elektronische en mechanische wonderen wordt gezegd
dat de mens snel verouderd raakt.
De mens in de ruimte is volgens sommigen een gevaar.
Apparatuur kan reageren op veel bekende en minder geanticipeerde
situaties of gebeurtenissen.
Maar men kan feiten observeren en op het onverwachte reageren.
Dit ruimteschip, gebouwd door de Amerikaanse industrie
voor de Nationale Luchtvaart- en Ruimteadministratie,
wordt over een paar dagen de ruimte ingestuurd vanaf Cape Kennedy.
ONBEMANDE TESTVLUCHT
Er zitten geen astronauten in,
maar de missie is toch een van de belangrijkste ruimtevluchten ooit,
want dit is Apollo, de eerste uit een familie ruimtevaartuigen
ontworpen om Amerikanen naar de maan te sturen voor 1970.
Veel van de complexe systemen vliegen voor het eerst in de ruimte
aan boord van dit ruimteschip.
Nadat het lanceringsvoertuig op de juiste snelheid zit,
scheiden de commando- en servicemodule van het lanceringsdeel.
Ze worden omlaag gehaald op ongeveer deze hoogte.
Deze motor die de astronauten uiteindelijk terug laat keren
van de dampkring naar het oppervlak van de aarde,
en in latere missies de astronauten in de maanbaan brengt
en ze weer thuisbrengt vanuit de maanbaan,
heeft dan zijn eerste vliegtest.
Vanuit het Missiecontrolecentrum in Houston,
stuurt Glynn Lunney de vlucht.
NASA VLUCHTLEIDER
We voeren de eerste Apollo ruimtevaarttest uit,
Apollo-Saturn 201, vanuit dit controlecentrum
in het Missiecontrolecentrum in Houston, Texas.
Vanaf nu worden vluchten van de Apollo na lancering
geleid vanuit dit controlecentrum.
We hebben het controlecentrum de afgelopen maanden gebruikt
en we zijn klaar om te vliegen.
Astronauten bereiden zich voor op Amerika's eerste maanmissie
middels een complex trainingsprogramma,
ontworpen om ze kennis te geven over de omstandigheden
die ze zullen ondervinden tijdens hun missie naar de maan.
STEM VAN JAMES BURKE
Er is één manier op aarde om de gewichtloosheid te krijgen
die je in de ruimte ervaart, en dat is met dit vliegtuig.
Ik weet niet of ik duidelijk praat, maar we gaan straks over de top
en daarna hoor ik te zweven en...
En...
Daar ga ik.
Het is fantastisch. Ongelofelijk.
Het is een buitengewoon gevoel.
Ik heb mezelf niet echt onder controle.
Al het stof zweeft om me heen.
Ik ben in de lucht. Ik heb geen controle over mezelf.
STEM VAN WALTER CRONKITE
Twee jaar, dag en nacht werk en maanden weg van huis.
Het is een enorme klus. Niets is eraan simpel.
De vraag die iedereen wilt vragen:
wat vinden de vrouwen en kinderen van deze mannen
en hun ambitie om de ruimte in te gaan?
Mijn vrouw heeft al die tijd dezelfde mening gehad.
Als dit is wat ik wil,
dan staat ze achter me en de kinderen ook, honderd procent.
Mijn vrouw denkt er hetzelfde over, anders kon ik hier niet zijn.
Ze staat helemaal achter me en de jongens zijn te klein
om te beseffen wat er speelt, maar ze denken vast hetzelfde.
Mrs Grissom, hoopt u dat hij de man is die het haalt?
Nou, ik weet het niet.
Hoe zou u zich voelen als uw vrouw...
Ik wil dat een van jullie dat voor mij beantwoordt.
Wat beantwoordt?
Hoe het zou voelen als het andersom was, als het uw vrouw was.
Hoe zou u zich dan voelen?
JANUARI 1967
De maan is de eerste stap om de planeten te verkennen.
Mensen erheen brengen en ze veilig terugbrengen in dit decennium
is het doel van NASA's Project Apollo.
De eerste missies van Mercury en de ervaring van Gemini
hebben dit land tot de eerste grote mijlpaal gebracht,
de eerste Apollo ruimtevlucht met drie mannen.
Dit zijn de mannen die die missie vliegen.
Bevelhebber Virgil Grissom, Mercury, Gemini en nu Apollo.
Zijn derde keer in de ruimte. Een van de eerste zeven astronauten.
De seniorpiloot, Edward White.
Hij zal worden herinnerd om zijn ruimtewandeling tijdens Gemini 4.
White is gespecialiseerd in de computers en training
van de komende missie.
Astronaut Roger Chaffee is de man in de derde Apollo-stoel.
Hij concentreert zich op het vluchtschema en experimenten.
Iedereen in het ruimteprogramma is dit al 50 keer gevraagd,
en het is waarschijnlijk moeilijk om te beantwoorden en niet
afgezaagd te klinken met het antwoord.
Het is een nieuwe fase van ontdekking.
Het klinkt misschien cliché. Maar het is daar.
We zouden onze plicht als mens verzaken
als we het niet zouden onderzoeken.
We verbeteren ons technische vermogen.
We bouwen nieuwe apparatuur met ontelbaar aantal gebruiksvormen
in velden die we nu nog niet eens kennen.
Het wetenschappelijke aspect, niemand kan voorspellen
wat dat wordt.
Dingen die we daar vinden, de basis geologische dingen
die we daar vinden,
die op aarde al lang zijn vernield door het weer,
kunnen ons meer inzicht geven
in de geboorte van ons universum, de geboorte van ons zonnestelsel.
Je vloog in Mercury en in Gemini, en nu vlieg je in Apollo.
Stoort de wet van gemiddelden, wat betreft de kans
op een catastrofe, je?
Nee. Je moet dat uit je gedachten plaatsen.
Er is altijd de kans dat je faalt, natuurlijk.
Het kan altijd gebeuren.
Het kan zowel op de laatste als op de eerste gebeuren,
dus je moet zo goed mogelijk plannen
om al die mogelijkheden op te lossen.
Dan zorg je voor een goedgetrainde crew en ga je vliegen.
27 JANUARI 1967 DRIE WEKEN TOT DE LANCERING
De crew van Apollo 1 gaat aan boord van het ruimteschip voor een oefentest
Ga maar.
CONTROLE: Oké, zijn alle drie de astronauten
met S-band in Black 3?
Herhaal.
CREW: Hoe gaan we naar de maan als we niet tussen gebouwen kunnen praten?
CREW: Ik hoor niets van wat je zegt.
CREW: Nogmaals, dit is de bevelhebber.
CREW: Eén, twee, drie, vier, vijf.
CREW: Vijf, vier, drie, twee, één.
CONTROLE: Zitten jullie alle drie in de S-Band-modus?
CREW: Vuur.
AFBREKEN
CREW: Er is vuur.
CREW: Er is brand.
CONTROLE: Crew, kunnen jullie naar de nooduitgang?
Bevestig?
Platformleider, ga erheen en help ze.
Platformleider, kon je ze horen?
Crew, is er verificatie?
Gus, kun je ons horen?
Platformleider?
7.12. Net doorgegeven van het WCCO Radio News.
Er is brand op het platform van de Apollo in Cape Kennedy,
er is minstens één dode.
Hier is meer nieuws.
Astronauten Virgil Grissom, Edward White en Roger Chafffee
zijn omgekomen in een brand tijdens een oefening voor de aftelling
en de lancering van de Apollo-vlucht
die ze de 21e van volgende maand zouden maken.
Er zijn nog weinig details,
maar luchtmacht luitenant kolonel Virgil Girssom is overleden,
hij was een van de zeven oorspronkelijke Mercury astronauten,
erg bekend,
luchtmachtluitenant kolonel Edward White II,
hij was de eerste Amerikaan die in de ruimte liep
en marinierscommandant Roger Chaffee,
een groentje in afwachting van zijn eerste vlucht in de ruimte.
Het ruimteschip bevond zich 67 meter boven het platform
en was gekoppeld aan het verbeterde Saturn 18 lanceringsvoertuig.
De luiken van het ruimteschip waren gesloten.
Noodcrews werden belemmerd door dichte rook
tijdens het weghalen van de luiken.
Binnen een paar uur was er een officieel onderzoek gaande.
Opnames met telemetrische gegevens zijn in beslag genomen.
Foto's van de positie van elke schakelaar
en kleppen in de cabine zijn gemaakt.
Ooggetuigen werd gevraagd hun verhaal te vertellen
en vlak voor 2.00 uur vanochtend
zijn de lichamen van Grissom, White en Chaffee weggehaald.
STEM VAN STAN BROOKS
De maan duidelijk zichtbaar en een blauwe hemel met wolken,
dezelfde maan waar ze ooit op hoopten te landen,
dit is het toneel voor de begrafenis van Virgil 'Gus' Grissom
bij het Arlington National Cemetery.
De rouwenden nemen hun plekken in.
De familie, nog aan de zijkant.
Mrs Grissom en de twee zoons.
President Johnson zei in een verklaring:
STEM VAN PETE CLAPPER
'Drie moedige jongemannen hebben hun leven gegeven in dienst van het land.
Wij betreuren dit enorme verlies en we leven mee met hun families.'
Ruimte-functionarissen zeggen dat door de tragedie
de vlucht van de Apollo 1 voor onbepaalde tijd is uitgesteld.
Het nationale ruimteprogramma begon in 1958 onder president Eisenhower.
NASA's hoofddoel is om nieuwe kennis te verkrijgen
over het universum waar wij in leven.
We naderen nu het industriegebied van het Kennedy Ruimtecentrum.
Het eerste grote gebouw hier staat bekend als de CIF,
dat betekent Centrale Instrumentatie Faciliteit.
NASA lanceert onbemande testvluchten: AS-201, 202, 203, Apollo 4, 5 en 6.
Twintig maanden na de brand in Apollo 1,
is de eerste bemande Apollo-vlucht klaar voor lancering.
OKTOBER 1968
Goedenavond. Vanavond is het begin van de hervatting
van de stap van dit land naar de maan,
een stap die werd tegengehouden door de ramp op Pad 34, twee jaar terug.
Het Apollo-programma is herzien, het schip opnieuw ontworpen.
Daarmee wordt de poging om de maan te bereiken
voor de Russen dat doen
morgenochtend hervat met de lancering van Apollo 7.
HET WITTE HUIS 11 OKTOBER 1968
Twaalf, elf, tien, negen... Startprocedure begonnen.
Vijf, vier... Er is ontsteking. We stijgen.
De vlucht is exotisch omdat het een eerste testvlucht is.
Hij is gepland als een duurtest.
Tien dagen en 19 uur in de ruimte, waarin de ruimte Apollo 7 zal testen.
Probeer zoveel mogelijk uit om zeker te weten dat hij klaar is
voor zwaardere vluchten in de toekomst.
Ik begrijp, Mr Tinnen dat onder de geavanceerde apparatuur
aan boord van het schip ook live-tv-camera's zitten.
-Kunt u daarover vertellen? -Ja, dit is nieuw.
Er zit een kleine, draagbare camera aan boord.
En vijf of zes keer tijdens de missie
op oordeel van kapitein Schirra
wordt die gebruikt om de astronauten aan het werk te zien.
Hier komt een beeld, het is wit.
We zien Eisele.
Een goed beeld. Het ziet er goed uit en hij beweeg,
het is best duidelijk. Laten we allemaal even kijken.
Donn Eisele is aan het praten. Hij houdt een bordje omhoog.
Ik kan het leven. Wacht even.
CAPCOM: De prachtige Apollo-kamer hoog boven alles.
Precies.
EISELE: En daar hebben we hem.
Je ziet dat hij hard heeft gewerkt.
Wally heeft de troepen getraind.
SCHIRRA: Zoals je ziet hebben we onze lichtere momenten.
Daar kun je uit opmaken dat we onze hoogte- en dieptepunten hadden.
De volgende crew moet je beter materiaal geven
of betere schrijvers.
Heren, jullie weten waarom we hier zijn.
NASA was niet zo blij met jullie tv-show uit de ruimte.
Ik vond ons best grappig.
Ben je serieus?
Jullie hebben geluk dat de vlucht niet halverwege is gestopt.
Maar we hebben onze missie voltooid. Het was een succes.
Succes? Heb je de kijkcijfers gezien?
Dat is niet genoeg, heren.
Je moet de mensen een show geven, spanning, gelach.
Geloof me. Waarom denken jullie dat ik al 25 jaar een ster ben?
Geluk?
Kijk maar uit. Niemand houdt van een slimme astronaut.
Astronauten Frank Borman, James Lovell en Bill Anders vliegen in Apollo 8.
Voor het eerst stuurt NASA een bemand ruimteschip
voorbij de zwaartekracht van de aarde en in de baan rond de maan.
Mr Schneider, kunt u de mijlpalen van de Apollo 8-missie uitleggen?
Nou, op 21 december plaatst de Saturn 5 het ruimteschip
in een baan van 160 kilometer om de aarde.
Zo'n twee banen later, dat is zo'n twee uur en 50 minuten later,
zal de laatste fase van de Saturn 5 opnieuw ontsteken
waardoor het ruimteschip op een traject naar de maan wordt geplaatst.
Aan de achterkant van de maan, als alles gaat zoals verwacht,
ontsteekt de crew het Service Propulsion System van het ruimteschip
en komen ze in een elliptische baan van 96 tot 173 kilometer rond de maan.
We plannen deze vlucht al jaren en soms,
COMMANDANT, APOLLO 8
als je er zo lang over leest en hoort,
denk je dat het doel academisch is.
Je beseft niet echt...
Eindelijk begrijp je dat je echt zoiets gaat proberen
en dat het dichterbij komt,
en we hebben het niet over iets in de toekomst.
We hebben het over iets van nu.
Misschien word jij de eerste mens op de maan.
Wat vind je daarvan?
Ik heb hetzelfde verlangen als alle astronauten.
We willen allemaal deze reis maken.
Maar ik denk dat deze reis alleen kan worden volbracht door teamwork.
Of we nou op aarde zijn
of in een capsule of daadwerkelijk uitstappen
op het oppervlak van de maan, teamwork is het allerbelangrijkste.
Frank, de Russen hebben gezegd dat sommige levensvormen aan boord
van Zond 5 belangrijke veranderingen ondergingen, ik vraag me af of je
COMMANDANT, APOLLO 8
hierdoor extra voorzorgsmaatregelen gaan nemen wat betreft straling.
Jim, gelukkig heb ik... Jim heeft leverproblemen
en Bill Anders is een stralingsexpert, dus die vraag is voor hen.
Ik weet niet wat de russen vliegen, maar...
PILOOT MAANLANDER, APOLLO 8
Schildpadden, nota bene.
Wij hebben ook problemen gehad met schildpadden, maar...
Wij kregen ze daar het eerst.
De analyse waar ik bekend mee ben over straling in en rond de maan,
vormt naar mijn mening een miniem probleem.
Er is een gevoel van zelfverzekerdheid,
een gevoel dat alles wel goed komt.
Maar onder de kalme buitenkant zijn er zorgen.
Weinigen zijn het eens met een ambtenaar
die gisteren zei dat deze missie geen speciale betekenis heeft.
Dat heeft het wel. De mens gaat voor het eerst deze planeet verlaten.
De kans is klein dat een systeem kapot gaat, maar als het gebeurt
kunnen de mannen sterven en dat zou een ramp zijn
voor het Amerikaanse ruimteprogramma.
Aan de andere kant, als de missie slaagt,
zou het dramatisch bewijs zijn
dat we voorliggen op de Russen in de race naar de maan.
Het kan veel meer geld betekenen voor het ruimteprogramma.
Dat weet iedereen hier,
maar iedereen is kalm, rustig, zelfverzekerd en ook bezorgd.
In 1961 zette president John F. Kennedy zich in,
voor zover dat mogelijk was,
dat de Amerikanen voor 1970 een mens op de maan zou krijgen.
Vandaag, vanuit Cape Kennedy,
wordt een grote stap genomen om dat doel te realiseren.
Het plan is om drie mannen tien keer in een baan om de maan te krijgen.
Zij zullen 40 procent van de maan zien die de mens nog nooit heeft gezien.
Zodra je in het ruimteschip zit, zodra het luik is gesloten,
COMMANDANT, APOLLO 8
en de motor start en de steunarmen omlaag gaan,
dan ga je of niet.
STEM VAN JACK KING NASA HOOFD OPENBARE INFORMATIE
T-Minus 15, 14, 13, 12, 11, 10...
Negen. De startprocedure is begonnen.
De motors zijn bewapend.
Vier, drie, twee, één, nul.
En daar zijn de vlammen van die vijf motors in de eerste fase.
Wat een geweldige aanblik. Er komen enorme oranje vlammen uit
van alle kanten onder die raket, en we stijgen op.
Het gaat heel langzaam
en de basis van die raket brandt briljant op
tegen de hemel van Florida en hij gaat omhoog langs de toren.
Lancering. De klok loopt.
De raket is vrij van de toren en daar gaat ze, op weg naar de maan.
Daar gaat de Saturn 5-raket om de mens voor het eerst
in de buurt van de maan te brengen.
We zitten allemaal in dit programma.
Mrs Lovell, nadat u de laatste twee lanceringen
met uw man vanuit uw huis in Houston hebt bekeken,
waarom besloot u dit keer naar de Cape te komen?
VROUW VAN JIM LOVELL
Het voelde als een experiment wat we moesten delen
als familie en Jim wilde ons hier.
Was het anders dan de eerste keer?
-Ja. -Hoe dan?
Ik weet niet hoe ik het moet uitleggen.
Ik denk omdat ik het nu met het blote oog heb gezien,
misschien voel ik me daarom anders.
Wachten de kinderen op hun cadeautjes tot hij terugkomt?
Nee. We vieren een normale kerst
met de kinderen.
De missie zit vol met zogenaamde 'Kritieke levenspunten'.
Dat zijn punten dat als er iets misgaat tijdens een missie,
een raket die afvuurt, of niet kan afvuren of pingelt,
dan is het leven van de astronauten in gevaar.
De eerste is, natuurlijk, bij de lancering.
LANCERING
De tweede is na twee banen van de aarde,
hierzo, boven het Pacifisch gebied,
wanneer ze voor de translunaire insertie gaan,
dat is het begin van de reis naar de maan.
Wanneer Saturn 4B,
dat is de derde fase van de enorme booster, een tweede keer afvuurt
om ze naar de ruimte te brengen.
Die Saturn 4B-raket heeft nog nooit tweemaal afgevuurd
met mensen aan boord.
Als het overvuurt, raken ze in een wild traject
waardoor ze mogelijk niet kunnen terugkeren.
JOURNALIST: Begrijpen we wat er aan de hand is, de jongsten?
Verrassend veel.
Mijn vierjarige zei zelfs: 'Gaat hij tien keer om de maan heen?'
Ik viel bijna flauw.
VROUW VAN BILL ANDERS
Ik had geen idee dat hij zoveel had opgepikt.
En gisteren hoorde hij een nieuwsbericht en hij zei:
'Mama, is het gevaarlijk?'
Wat zei je?
Ik zei: 'Nee, papa is veilig, Eric.'
Wat anders?
Het bemande ruimtevaartcentrum in Houston zeggen dat ze klaar zijn
voor een translunaire injectie van Apollo 8.
Over een paar minuten, vlakbij het einde van de tweede revolutie,
wordt de J2-motor van de derde fase van de machtige Saturn 5
opnieuw ontstoken voor ongeveer vijf minuten.
Hiermee komt het ruimteschip in een translunair traject.
Apollo 8. Houston. Over.
Apollo 8 kreeg wederom het advies goed uit te kijken voor brand.
STEM VAN PAUL HANEY NASA OFFICIER OPENBARE ZAKEN
Roger, we spoelen de taperecorder even terug
en we hebben de TLI.
Bijna elke minuut heeft de vluchtleider de boosterman
gepulseerd in zijn controlecentrum voor zijn status.
Dertig seconden tot TLI.
Apollo 8, nog 20 seconden tot ontsteking.
Markeer het, en het ziet er goed uit.
En Mike Collins geeft hem een sein. Twintig seconden tot ontsteking.
BORMAN: Begrepen.
En hij telt. Vier, twee.
LOVELL: Ontsteking.
Roger, ontsteking.
We zien ontsteking.
Apollo 8, Houston. Het ziet er goed uit.
Deze klim vertaalt in ongeveer 240 kilometer per minuut.
Die drie bemanningsleden reizen sneller dan wie dan ook ooit.
Apollo 8, Houston. Het traject en de begeleiding zien er goed uit.
NASA ANIMATIE
Houd je adem nog even in.
Deze raket heeft nog iets langer te gaan.
De raket rijdt erg soepel voor ze
en gaat op volle kracht.
Uit vluchtdynamiek blijkt dat we precies nominaal zijn.
Precies goed.
De vluchtdynamiek ziet er goed uit.
Ze zien de stuwkracht opbouwen.
Apollo 8, Houston, ziet er goed uit.
Precies in de middenlijn.
BORMAN: Begrepen, Apollo 8.
Traject, begeleiding, vluchtdynamiek.
Iedereen aan de voorlinie van dit controlecentrum is blij.
Dus ook de Booster.
Kijk eens aan. Ze zijn onderweg naar de maan.
Een van de meest kritieke punten op deze vlucht is nu voorbij.
Het ruimteschik 112.000 kilometer onderweg op de baan naar de maan.
STEM VAN DAVID SCHOUMACHER
Hij vliegt langzaam om de hitte van de zon te verdelen
over de buitenkant van de capsule.
Grondcomputers berekenen dat Apollo 8 in de buurt van de maan zal zijn
binnen drie minuten na het pre-lanceringsplan.
THUISVIDEO'S
Je hebt net geluisterd naar een uitzending van de geschiedenis.
Er zijn mannen onderweg naar de maan,
en ze zijn op dit moment veilig.
Apollo 8 vliegt zo'n 4345 kilometer per uur
wanneer de aantrekkingskracht van de maan ze grijpt op kerstavond
en Apollo 8 richting de eerste historische ontmoeting trekt
met een ander hemellichaam.
BORMAN: O, mijn God. Moet je dat beeld zien.
Daar komt de aarde.
Wauw, wat mooi.
ANDERS: Geef me eens snel een kleurenfilmpje.
Wat geweldig. Waar is hij?
Snel.
ANDERS: Geef me een kleurenfilmpje.
ANDERS: De kleur aan de buitenkant.
LOVELL: Mike, ik blijf me voorstellen wat ik als een eenzame reiziger
van een andere planeet zou denken over de aarde op deze hoogte.
Of ik zou denken dat het bewoond is of niet.
COLLINS: Ik zie niemand zwaaien, bedoel je dat soms?
LOVELL: Ik vraag me af of ik zou landen
of het blauwe of bruine deel van de aarde.
ANDERS: Je kan maar beter hopen dat je op het blauwe deel landt.
We zijn terug, 30 minuten na het uur op 24 december,
STEM VAN HUGH DOWNS
en het is een nogal ongewone kerstavond
voor het land en voor de wereld.
Het is niet alleen kerstavond maar het is ook de eerste dag
dat er mensen rond de maan cirkelen.
GESCHIEDENISSCHRIJVENDE APOLLO 8 VLUCHT
En vanavond presenteert de crew van Apollo 8
een kerstavondprogramma vanuit de hemel.
Miljoenen kijkers over de hele wereld kijken naar de Apollo 8-uitzending
vanaf een baan om de maan op kerstavond.
Het is het grootste televisiepubliek van de eeuw.
Apollo 8, Houston. Over.
ANDERS: Houston, dit is Apollo 8 met de tv aan. Over.
LOVELL: Welkom vanaf de maan, Houston.
Wat we vooral zien is
dat je vanaf de aarde de kleine impactkraters niet kunt zien
die je overal op het maanoppervlak ziet.
BORMAN: De maan is iets anders voor elk van ons.
BORMAN: Mijn eigen indruk is dat het een uitgestrekt,
eenzaam, grimmig bestaan is.
ANDERS: We zien nu de zon opkomen vanaf de maan
en voor alle mensen op aarde,
heeft de crew van Apollo 8 een boodschap
die we willen doorgeven.
ANDERS: In het begin creëerde God de hemel en de aarde.
God zei: 'Laat er licht zijn.'
En er was licht.
God verdeelde het licht van de duisternis.
LOVELL: En God noemde het licht Dag en de duisternis Nacht.
BORMAN: En God zei: 'Laat het water onder de hemelen zich verzamelen
op één plek.
En laat er droog land verschijnen.'
En zo ging het.
En God noemde het droge land Aarde.
BORMAN: En van de crew van Apollo 8 sluiten we af met fijne avond,
succes,
en een vrolijk kerstfeest,
God zegene jullie allen,
jullie allemaal op de goede aarde.
Dit is Sidney Lazar vanuit het Rockefeller Center in New York.
We hebben wat voorbijgangers gestopt onderweg naar huis op kerstavond
om ze te vragen hoe ze zich voelden
over Amerika's meest recente prestatie in de ruimte.
Meneer, hoe voelde u zich toen u hoorde
dat er mannen rond de maan cirkelden?
Ik vond het een prachtige prestatie.
Ik denk niet dat er een alternatief was voor onze poging dit te doen
voor de Russen het deden, zowel voor propaganda
en om te voorkomen dat ze het zullen gebruiken als machtsbasis.
Veel mensen zeggen dat deze poging te veel kost,
dat het geld beter kan worden uitgegeven op aarde.
-Wat vindt u daarvan? -Zeker niet.
Ik vind het de grootste prestatie die de mens tot nu toe heeft behaalt.
Er is al een positief resultaat van de vlucht van Apollo 8,
en dat moeten we doorgeven om alle geschiedenis
deze ochtend op band te houden.
In Londen, heeft de Flat Earth Society
toegegeven dat ze dingen opnieuw moeten bekijken.
APOLLO VERSLAGEN IMPONEREN FLAT EARTH SOCIETY
De epische vlucht van Apollo 8 in het doorbreken van de maangrens
STEM VAN DR. RALPH BUNCHE VERENIGDE NATIES
toont dat de mens nu het vermogen heeft
om zo hoog en zo ver te vliegen als hij kan dromen.
STEM VAN WALTER CRONKITE
In de ruimte testten Apollo 8 en 10 de bemande operatie
van het hele Apollo-ruimteschip.
Negen, een vlucht in de baan om de aarde en tien om de maan,
met de LEM die afdaalt tot 16 kilometer van de maan.
OM 19.00 UUR OP TV APOLLO IS KLAAR EN WACHT
We zijn nu klaar om onze eigen technologie uit te dagen
en een mens op de maan tel aten landen.
Zou je op de maan willen wonen?
Ja.
Ja? Wil jij een van de eerste mensen zijn die gaat?
Ja.
En Wade? Wat vind jij ervan?
Nou, ik zou ook een van de eerste mensen willen zijn die gaat.
Mrs Hubbard, denkt u dat veel mensen interesse hebben
om in de eerste kolonie te zitten?
Dat weet ik wel zeker. Ik las vandaag in de krant
dat 90.000 mensen zich hebben aangemeld bij Pan Am
voor de eerste vlucht naar de maan, wanneer dat ook is,
en het kost 28.000 dollar per vlucht.
En 90.000 mensen hebben zich ongevraagd aangemeld.
BEMAND RUIMTEVAARTENCENTRUM
DE MAAN IS GEMAAKT VAN AMERIKAANSE KAAS!
DAGEN TOT LANCERING ZIJN JULLIE ER KLAAR VOOR? - 55 - 54
Dr. Wernher von Braun zegt
BIJNA HALVERWEGE LUNA 15 RACET NAAR DE MAAN
dat de Russen hun Luna 15 morgen op de maan laten landen.
Hij zegt ook dat het een goede gok is dat er niemand in de Luna 15 zit.
LUNA 15'S TAAK IS NOG STEEDS EEN MYSTERIE
Hij zegt dat het grond van de maan naar de aarde terug kan brengen,
maar niemand weet hier iets van.
Als de Russen hier automatisch iets van kunnen opscheppen
en het terugbrengen zodat ze
de eerste monster van de maan hebben, zou je dan teleurgesteld zijn?
Dat denk ik wel.
Wij willen met alles terugkomen
PILOOT MAANLANDER, APOLLO 11
dat we op deze vlucht wilden doen.
Dit is voor Mr Armstrong.
Er zijn speculaties over wat de eerste man op de maan zal zeggen
wanneer hij aankomt.
Bereid je iets van tevoren voor,
wordt het voor jou voorbereid of kunnen we iets spontaans verwachten?
Tijdens de training en tot nu hebben we ons geconcentreerd
COMMANDANT, APOLLO 11
op hoe we de klus het beste kunnen klaren en niet
wat we op dat moment zullen voelen.
Ik denk dat het onmogelijk is om dat te voorspellen.
Amerikaanse space engineers en wetenschappers maakten de maanlander
voor het meest kwetsbare deel van deze, of welke missie dan ook.
Mannen veilig op een andere planeet laten landen.
Hij is iets minder dan zeven meter lang
en precies gebouwd voor zijn doel,
veilig op de maan landen.
TRAINING MAANLANDING JUNI 1969
De vraag was: 'Hoe vliegt de machine?'
En hij is heel goed in het vastleggen
van de vliegeigenschappen van de maanlander bij het landen
JULI 1969
Als je erover denkt om naar het Kennedy Space Center te gaan
om de historische vlucht van Apollo 11 te zien,
zou ik nog even goed nadenken voor je vertrekt,
je comfortabele woonkamer en mooie tv.
Straks zullen honderdduizenden mensen
Titusville, Cocoa Beach volstromen om deze historische vlucht te zien.
Goedemorgen.
Nog drie uur en 32 minuten tot de mens aan het grootste avontuur begint
in de geschiedenis. Na al die miljarden jaren.
Want om 9.32 uur, over drie uur en 32 minuten,
zal hier, in Florida,
in het Kennedy Space Center, de mens zichzelf lanceren
op een reis naar de maan met de verwachting daar te landen.
Communicatiemanager en hoogte.
VLUCHTLEIDING
-We hebben je auto-patronen. -Begrepen. Dank je.
Werken beide computers?
Naar schatting zijn er meer dan één miljoen mensen in de buurt
van Brevard County om te lancering te zien.
NASA HOOFD OPENBARE INFORMATIE
Alles is tot nu toe nog goed.
Neil Armstrong heeft gereageerd toen hij de succeswensen ontving:
'Heel erg bedankt. We weten dat het een goede vlucht wordt.'
Verifiëren, go voor lancering.
FRO geverifieerd, go voor lancering.
LOM geverifieerd, go voor lancering.
Nog 12, 11, 10, 9... Startprocedure begonnen.
We zouden vuur moeten zien.
Vier, drie, twee, één.
Begrepen, team. Opstijgen.
Opstijgen. Begrepen, opstijgen.
En we zijn opgestegen.
De enorme staart gaat langs de toren.
Ze stijgt op.
Ze giert nou om los te komen van de toren.
Ze gaat omhoog.
De toren is vrij.
We voelen het eerste donderende gebrul.
Ik zie haar opstijgen, terwijl ze opstijgt
gaat ze gelijk in het rolprogramma dat ze moet voltooien.
We verwachten zo iets van de astronauten te horen,
terwijl dit stuk land begint te trillen door de kracht ervan.
De kracht terwijl het door de wolken splitst.
We hebben rokscheiding.
Begrepen, we bevestigen rokscheiding.
Dat zijn de mannen in de ruimte, onderweg naar de maan.
Houston. Apollo 11.
De Saturn gaf ons een geweldige rit.
Begrepen, 11.
We geven het door en het lijkt erop dat jullie goed onderweg zijn.
We hadden niet veel tijd, Houston, om over ons uitzicht te praten
terwijl we ons voorbereidden voor LEM-injectie.
Maar tot dat moment
zagen we het hele noordelijke deel van het verlichte halfrond,
waaronder Amerika, Atlantische oceaan, Europa en Noord-Afrika.
Het grootste deel van de VS was duidelijk.
Ik begrijp dat Neil, talloze kilometers ver weg,
VROUW VAN NEIL ARMSTRONG
voorspelde dat de regen hier over korte tijd zou ophouden.
Wat vind je daarvan?
Ik zou zeggen dat het normaal is voor hem.
-Normaal? -Dat klopt.
Bedoel je dat hij altijd zulke dingen doet?
Ja. Meestal wint hij.
Wat voor plannen heb je voor Neil wanneer hij terugkomt?
Een rustig uitje?
We hebben nog geen plannen.
Ze moeten terugkomen.
CAMPCOM: Apollo 11, dit is Houston.
Als je het ochtendnieuws wilt weten, heb ik een overzicht voor je.
De radiotelescoop van Jodrell Bank in Groot-Brittannië
ontvangt geen signalen meer van de onbemande maanlanding
van de Sovjet-Unie om 5.49 EDT vandaag.
Een woordvoerder zei dat het lijkt alsof het
Luna 15-ruimteschip, ik citeer 'naar de maan is'.
Vertel. Wat vind je van het ruimteprogramma?
Ik vind het spannend en ik denk dat ik voor de meeste tieners spreek
als ik zeg dat we het allemaal spannend vinden,
want iedereen met wie ik heb gesproken vind het spannend.
Laatst spraken Judy en ik met twee jongens
en ze vertelden wat zij denken wat wij zouden doen
wanneer we iemand op de maan zien lopen.
Ik zei: 'Ik weet het niet.
Misschien staan we wel te schreeuwen,
of beginnen we te huilen.'
Honderd uur in de missie, Neil Armstrong en Buzz Aldrin
maken zich klaar om de maanlander van de commandomodule te scheiden.
Dit is Apollo controle.
We zijn zes minuten en acht seconden van ontsteking.
Houston, het ziet er goed uit voor scheiding.
Je bent klaar voor scheiding Columbia. Over.
COLLINS: Doe het rustig aan op het maanoppervlak.
Als ik jullie hoor kreunen en steunen
word ik boos.
ALDRIN: Oké, Mike.
STEM VAN DOUG WARD NASA HOOFD OPENBARE ZAKEN
Het is stil in de missiecontrole.
Zojuist
verzocht vluchtleider Gene Kranz iedereen te gaan zitten,
zich klaar te maken voor de komende gebeurtenissen en hij sloot af met:
'Succes voor iedereen.'
4-0-0-0-0-0-1.
0-7-1-1-3-0-0-0.
Geen PDI plus 12.
ALDRIN: We zien de aarde zo uit ons voorraam.
ARMSTRONG: Programma-alarm.
ARMSTRONG: Houston, je kijkt naar onze Delta-H.
Een '1202' alarm betekent dat de maanlander overbelast is.
Als het probleem niet kan worden opgelost wordt de landing afgebroken.
1202 alarm.
1202. Stand-by.
-1202 alarm. -Het lijkt alsof het samenkomt.
-1202. Wat is dat? -1202 alarm.
ARMSTRONG: Geef ons een meting van het 1202 programma-alarm.
HOUSTON: Het is een overflow.
Als het niet nog een keer gebeurt, is het in orde.
Oké. We gaan door.
Er was een tijdelijk alarm in hun systeem.
Het alarm is opgelost.
We gaan door. Hetzelfde type.
-We gaan door, Vlucht. -Is het alarm opgelost?
Als het niet nog een keer gebeurt, gaan we door.
Hij brengt 'm nu naar Delta-H.
Eagle, Houston, we gaan voor de landing. Over.
Begrepen, we gaan voor de landing. 900 meter.
We komen bij een punt dat, heel toepasselijk,
'de laatste kam' heet,
een kam van 90 meter direct onder hen.
STEM VAN JULES BERGMAN
Er zijn redenen om conservatief te zijn.
Er gebeuren veel nieuwe dingen tijdens deze vlucht.
Veel nieuwe dingen die nog nooit eerder zijn geprobeerd.
De afdaling, de landing.
Het is heel gevaarlijk, ondanks dat onze technologie
heel goed is in wat het doet.
Er zijn 70 seconden om de landingsplek opnieuw aan te wijzen,
dus kijk goed rond voor als ze het veranderen.
Alpha zegt dat we kunnen gaan. De hoogte is 2800 meter.
8-30. Het ziet er geweldig uit.
We zijn nu in de benaderingsfase. Alles ziet er goed uit.
Iets meer dan 160 kilometer per uur afdalingssnelheid.
Ze moeten binnen vijf minuten op hun landingspunt zijn.
Nu moeten ze het goed kunnen zien.
We dalen met acht meter, zeven meter per seconde.
ALDRIN: Zeshonderd meter. In de AGS. 47 graden.
Begrepen.
Ze gaan erin.
ALDRIN: Zeshonderd meter. 47 graden.
ALDRIN: 13 naar voren.
Tien minuten, 30 seconden.
We gaan twee meter per seconde.
Verticale snelheid, 109 meter.
Armstrong vliegt de LM handmatig,
hij ontwijkt rotsblokken op hun geplande landingslocatie.
Hun brandstof is gevaarlijk laag. Vluchtleider Gene Kranz geeft
een waarschuwing van 60 seconden tot afbreken.
Oké, de enige oproep vanaf nu is brandstof.
-Laag niveau. -Laag niveau.
-Stand-by voor 60. -Begrepen.
Zestig. 60 seconden.
ALDRIN: 11 naar voren. We gaan netjes omlaag. 60 meter.
ALDRIN: 1,3 omlaag. 1,6 omlaag.
ALDRIN: 49 meter, 2 omlaag.
1,6 omlaag.
2,7 naar voren.
23 meter. Ziet er goed uit. 0,15 omlaag.
Hoe staat het met de marge, Bob?
Ziet er goed uit. We hebben 1,3.
-Begrepen. -86 meter,
we dalen met 0,3 meter per seconde.
ARMSTRONG: En de brandstof?
ALDRIN: Wacht even.
ARMSTRONG: Oké, er is een... Dit lijkt een goede plek.
ALDRIN: Ik zie daar een schaduw.
Stand-by voor 30.
ALDRIN: Naar voren.
-Dertig. -30 seconden.
ALDRIN: Goed.
ALDRIN: 12 meter, omlaag 0,7 meter. Ik pak wat stof op.
ALDRIN: 9 meter, 0,7 meter omlaag.
Zwakke schaduw.
ALDRIN: 1,2 naar voren.
We zweven een beetje naar rechts.
Zes meter, 0,15 omlaag.
ALDRIN: We zweven een beetje naar voren, dat is goed.
Oké.
ALDRIN: Contactlicht.
ARMSTRONG: Uitschakelen.
ALDRIN: Oké. Motor stop.
ACA zonder vergrendeling.
Moduscontrole, beide Auto.
Afdalingsmotor commando overschrijven uit.
Motor beveiligen, uit.
We zijn afgebroken.
We hebben je begrepen, Eagle.
Even wat minder praten.
Tranquility Base, hier.
De Eagle is geland.
Begrepen, Tranquility. We weten dat je bent geland.
Een paar mannen hier worden bijna blauw.
We ademen weer. Heel erg bedankt.
ALDRIN: Bedankt.
Wally, zeg iets. Ik ben sprakeloos.
Ik probeer te blijven ademen.
Dit is me wat.
Jeetje.
Oké, we hebben het even druk.
Iedereen vroeg zich af wat Neil Armstrongs eerste woorden zouden zijn.
'Dit is Tranquility Base.'
ALDRIN: 'Soepele landing.
Hele soepele landing.'
Ik kan het nog niet geloven.
'Tranquility Base. En de Eagle is geland.'
ALDRIN: Master Arm, aan. Zorg voor de afdalingsventilator.
ARMSTRONG: Master Arm gaat aan.
ALDRIN: Ik controleer de druk.
ARMSTRONG: Oké.
Ze hebben nog een paar seconden om te besluiten of ze willen blijven
of gelijk willen vertrekken.
-Oké, T-1. Blijven of niet. Retro. -Blijven.
MISSIECONTROLE
-Vluchtleider. -Blijven.
-Begeleider. -Blijven.
-Controle. -Blijven.
-Tel-Com. -Blijven.
-Gen-C. -Blijven.
-Chirurg. -Blijven.
Capcom, T-1 kan blijven.
We zijn nu 106 uur en 27 minuten in de missie van Apollo 11.
En 15 minuten geleden, van Tranquility Base,
is de maanlander op de maan geland,
commandant Neil Armstrong gaf door dat hij voorbereidingen voor Eva begon.
EVA staat voor buitenboordse activiteiten, ofwel een maanwandeling.
Zuid-Californiërs doen vrijwel alles met de auto,
ze gaan zelfs naar de kerk, parkeren op de parkeerplek,
en luisteren naar een mis terwijl ze in de auto zitten.
Dit is de eerste drive-in-kerk in Zuid-Californië.
Dit is een speciale dag voor jou en voor de mensheid.
Want jullie laten de mens de ruimte overwinnen,
en op deze dag zijn voetstappen op de maan planten.
Vrijwel iedereen ter wereld
kijkt naar deze gebeurtenis op televisie.
Een half miljard
heeft de landing van de mannen op de maan gezien,
en minstens zoveel gaat naar de maanwandeling kijken.
Hier is Central Park, New York, waar het regent op de mensen
die zich hebben verzameld om...
Nou, je zou het een Maan-in kunnen noemen.
Iedereen verzamelt zich daar en kijkt naar de maan.
En misschien over iets minder dan een uur
zien ze misschien wel de mannen die op die maan lopen.
Vreemd. Dit gebrek aan geluid is bijna dramatisch, Steve.
Cabinedruk op punt twee.
ARMSTRONG: Het luik gaat open.
SIMULATIE
Oké, we staat niet helemaal recht.
Houd vast. Trek een beetje naar rechts.
Aldrin leidt hem door de luikopening.
Hij kan niet zien waar hij heen gaat. Hij komt uit het luik.
STEM VAN JAMES BURKE
Armstrong staat op de veranda.
Hij kan elk moment de controle vrijgeven om de tv aan te zetten.
We kunnen elk moment beelden zien.
Heb je...
Ik trek er nu aan.
Hier komt het. Met de televisiecamera erop.
ALDRIN: Begrepen.
We zien beelden op tv.
Er zit heel veel contrast in, en het staat op z'n kop
op onze monitor, maar we kunnen wat details zien.
Daar is Armstrong.
Je ziet hem bewegen.
Neil, we kunnen je van de trap af zien lopen.
Daar komt een voet omlaag.
Daar is hij. Daar komt een voet van de trap.
ARMSTRONG: Ik heb even gekeken,
en die eerste tree, Buzz. Het is...
De steun is niet te ver ingeklapt maar
het is voldoende om weer omhoog te komen.
ARMSTRONG: Ik stap nu van de LM.
Dat is een kleine stap voor een man,
maar een enorme sprong voor de mensheid.
Armstrong staat op het oppervlak van de maan.
Een 38-jarige Amerikaan,
op 20 juli 1969.
HET IS GELUKT!
Hij staat op de maan.
Kijk hem rondlopen.
Onofficiële tijd van de eerste stap, 1:09:24:20.
ARMSTRONG: Het is geen probleem om te bewegen,
zoals we hadden verwacht.
ARMSTRONG: Het is misschien zelfs makkelijker dan de simulaties
van een zesde G die we hebben uitgevoerd
in de verschillende simulaties op de grond.
ARMSTRONG: Ik zal mijn eerste foto hier maken.
ARMSTRONG: Het is een grimmige schoonheid, helemaal zichzelf.
Het lijkt op de hoge woestijn
van de Verenigde Staten.
Het is anders, maar het is heel mooi.
ALDRIN: O, het ziet er prachtig uit vanaf hier, Neil.
ALDRIN: Kan ik naar buiten komen?
-Hij draait zo'n 1400-BTU. -Duidelijk.
ALDRIN: Ben je er klaar voor?
ARMSTRONG: Klaar.
ARMSTRONG: Je tenen komen bijna over de drempel.
ARMSTRONG. Laat nu je PLSS zakken.
Goed zo, je bent vrij.
ARMSTRONG: Nog drie stappen en dan een lange.
ALDRIN: Ik laat één voet hier en...
ALDRIN: Beide handen tot ongeveer de vierde trede.
ALDRIN OP DE MAAN
ALDRIN: Prachtig uitzicht.
ARMSTRONG: Dat is me wat.
Het uitzicht is prachtig.
ALDRIN: Een prachtige woestenij.
ALDRIN: Neil opent nu de plaat.
ARMSTRONG: Laat me weten of je beeld hebt, Houston.
We hebben een prachtig beeld, Neil.
ARMSTRONG: Eronder staat:
'Hier zetten mensen van de planeet aarde
de eerste stap op de maan
in juli 1969, n. Chr.
We kwamen in vrede voor alle mensen.'
Er staan de handtekeningen van de bemanningsleden op
en de handtekening van de president van de Verenigde Staten.
CAPCOM: Tranquility Base, dit is Houston.
Kunnen we jullie allebei
voor de camera krijgen, alsjeblieft?
Hallo? Zijn ze daar?
-Ze zijn nu aan de lijn. -Oké, ik geef de president.
Heren, hij komt aan de lijn.
CAPCOM: Neil en Buzz...
De president van de Verenigde Staten
is nu in zijn kantoor en hij wil
wat tegen jullie zeggen. Over.
ARMSTRONG: Dat is een eer.
Hallo.
De astronauten zijn klaar, meneer.
-Ja. -Daar bent u.
Hallo, Neil en Buzz.
Ik praat met jullie via de telefoon vanuit de Oval Room in het Witte Huis.
Ik heb geen woorden voor hoe trots we allemaal op jullie zijn.
Voor elke Amerikaan is dit de trotste dag van ons leven.
Voor een onbetaalbaar moment
in de geschiedenis van de mens,
zijn alle mensen op deze aarde echt één.
Eén in hun trots voor wat jullie hebben gedaan,
en één in onze gebeden dat jullie veilig terugkeren naar de aarde.
VROUW VAN EDWIN 'BUZZ' ALDRIN
VROUW VAN MICHAEL COLLINS
VROUW VAN NEIL ARMSTRONG
Eerder deze middag in Chicago
STEM VAN JOHN DRUMMOND
zijn deze astronauten tot ereburgers van Chicago benoemd.
En er is geen twijfel over mogelijk,
Chicago gaat helemaal voor de astronauten van de Apollo 11.
Veteranen in de stad hebben vaker vele parades gezien.
Ze zeggen dat het enthousiasme van het publiek bij deze gebeurtenis
verreweg het grootst was dat ze in jaren hebben gezien.
De maansteen, de meest kostbare lading in de geschiedenis,
STEM VAN JOHN DANCY
is zwaar beveiligd aangekomen.
NASA-functionarissen wilden er per se een prijs op zetten
en ze zeiden uiteindelijk dat ze onbetaalbaar waren.
Voor drie maanden zullen 142 onderzoekers de steen bestuderen.
Er is nooit eerder een vergelijkbare wetenschappelijke gebeurtenis geweest.
Zoals bij zoveel mensen, is er overal ter wereld enthousiasme
STEM VAN BILL BEUTEL
voor de belangrijkste verkenning van de geschiedenis van de wereld.
Een verkenning die vijf jaar geleden bijna ondenkbaar was.
Aan de andere kant is er de vraag
die iedereen vraagt en niemand, tot nu toe, kan beantwoorden.
Is het het allemaal waard?
Konden we het niet beter uitgeven op aarde?
Dit is Bette Rogge voor Total News op Channel 7
bij het Apollo nieuwscentrum in Cocoa Beach, Florida.
Dit is een van de dames van het ruimteprogramma,
Mrs Mary Driver. Zij is personeel.
Mary, vertel, hoe belangrijk zijn de vrouwen in dit programma?
Vrouwen zijn erg belangrijk in het ruimteprogramma.
Ze zijn in bijna alle fases betrokken, van administratie,
professionele administratie.
Er zijn zelfs een paar vrouwelijke technici.
Bij de eerste missie waar ik aan werkte, Apollo 8,
was ik zenuwachtig.
TECHNICUS APOLLO
Ik was vooral opgewonden.
Iedereen was opgewonden.
Maar je kunt nog wel functioneren.
We oefenen zoveel, zo vaak dat de echte missies
bijna makkelijk lijken in vergelijking met sommige simulaties.
Hoe voelt het om met zoveel mannen te werken in een wereld
die wordt gedomineerd door mannen?
Nou, hij wordt eigenlijk gedomineerd door computers,
en door machines.
Tien, negen, acht, ontsteking gestart,
zes, vijf, vier, drie, twee, één, nul.
Alle motors draaien. Opstijgen gestart.
We stijgen op.
11.22 uur Eastern Standard Time.
Vier maanden nadat de Apollo 11 op de maan is geland
herhalen de Apollo 12-astronauten Alan Bean en Pete Conrad
en hun maanlander 'Intrepid' de reis.
Het is allemaal al eens gebeurd, dus waarom is het weer zo spannend?
Voor Apollo 11 stopte alles.
Voor Apollo 12 is veel minder interesse.
Zo makkelijk accepteert de mens het onmogelijke,
een mens op de maan.
De tv gaat aan.
STEM VAN JAMES BURKE
Al Bean moet voor het vluchtplan de camera's weg doen,
hij pakte 'm op een punt dat we betere beelden zien.
En daar gaat hij. Hij doet het.
CONRAD: Waar is de aarde?
BEAN: Ik richt op de zon. Dat is niet goed.
Richt hem hier even heen.
Al, we hebben een helder beeld op die tv.
Kun je bewegen of even stoppen?
BEAN: Dit zou moeten helpen, Houston.
Al, we zien geen verandering.
Kun je je handschoen even voor de lens houden,
maar niet erover, zodat we kunnen zien of er iets verandert?
Er waren deze ochtend een paar missers.
Bijvoorbeeld dat de televisiecamera niet werkte,
met name omdat de technici nu weten
dat het op z'n minst gedeeltelijk kon worden gerepareerd.
Het is jammer dat de tv-camera het niet deed,
maar het komt wel goed. Er is nog garantie.
En de NASA kon er niets aan doen.
Op dat tijdstip is het lastig om een monteur te vinden die aan huis komt.
STEM VAN DAVID BRINKLEY
Werkloosheid steeg in maart sneller dan anders in de afgelopen tien jaar,
en nu is 4,4 procent van de werkkracht van het land werkloos.
Er is werkeloosheid in de auto-industrie
omdat auto's niet goed verkopen en in de ruimtevaartindustrie,
want na de eerste maanlanding is er geld ingehouden.
Aan de linkerkant zien jullie twee van de...
Begeleide tours van de Michoud raketfabriek in New Orleans
zullen binnenkort mogelijk stoppen.
Door de grote bezuinigingen in het ruimteprogramma
is de centrale bijna buiten bedrijf.
In 1965 was de totale werkeloosheid 12.000.
Nu werken we met 2600.
Je zit nu al een tijdje in het ruimteprogramma.
STEM VAN JOHN CHANCELLOR
Denk je dat er net zo veel steun is
voor het ruimteprogramma in het land
als een paar jaar geleden?
Zeker, het doel om op de maan te landen
COMMANDANT, APOLLO 13
is zo prominent in de gedachten van mensen,
dat ze zich richten op het ruimteprogramma van die tijd,
maar nu beseft het land
de verstrekkende gevolgen van wat er kan worden bereikt
door een divers, goed georganiseerd ruimteprogramma.
-Ik vind het belachelijk. -Waarom?
Al dat geld uitgeven.
Er zijn hier allemaal arme mensen zonder baan,
ze hebben niet genoeg om hun kinderen te eten te geven.
Ze sturen iemand naar de maan
in plaats van de mensen hier aan werk te helpen en als mensen te leven.
De algemene interesse in ruimtevaart lijkt te zijn afgenomen
en correspondent Bruce Morton van CBS is in Houston om dat te bewijzen.
Het budget van het ruimteagentschap is gekrompen,
het aantal mensen dat hier werkt is gekrompen,
het aantal contractanten is gekrompen
en de publieke interesse, zoals blijkt uit de media, is ook gekrompen.
54 uur na het opstijgen van Apollo 13 maakten Jim Lovell, Fred Haise
en Jack Swigert een geplande tv-transmissie.
Oké, 13, we hebben Freddo op tv.
HAISE: Hier recht onder is Jim, hij staat op een,
het lijkt wel een blik.
In dit blik zit de afdalingsmotor van de LM
wat hopelijk, je ziet nu mijn hand erop,
de motor is die we gebruiken om van de maan te komen.
Het was een goede tv-show.
Ik denk dat we het maar afsluiten.
Wat denk je?
LOVELL: Begrepen, klinkt goed.
Dit is de crew van Apollo 13, we wensen iedereen een
fijne avond en we zijn klaar
met onze inspectie van Aquarius en om terug te gaan
voor een fijne avond in Odyssey.
Fijne avond.
Oké, GNC, heb jij configuratie-items?
Negatief, vlucht.
Capcom, het lijkt erop dat het laatste item een omroer is
van de H2 en de 02 wanneer het uitkomt.
Oké.
13, we hebben nog een item voor jullie, als het lukt.
Kunnen jullie de cryotank even omroeren.
SWIGERT: Oké, stand-by.
Jongens, kijk even of je verandering ziet in de O2-hoeveelheden.
SWIGERT: Oké, Houston, we hadden een probleem hier.
Dit is Houston. Zeg dat nog eens?
LOVELL: Houston, we hadden een probleem.
LOVELL: Er was een hoofdschakelaar B ondervolt.
We hebben meer dan een probleem.
Oké, luister, jongens.
We zijn brandstofcel één kwijt, N2-druk.
Stand-by, 13. We kijken ernaar.
Main B leest nu niets.
HAISE: Er was een harde knal
samen met de Let op en Waarschuwing.
We hebben een hoofdschakelaar B ondervolt.
ECS, wat heb je?
Hij draait de brandstofcellen rond.
O2-tank één fluctueert.
Gaat de druk omlaag?
373. Hij is niet verplaatst.
Wordt dat ergens weergegeven?
Negatief.
Ik wil uitzoeken wat die brandstofcellen doen.
Ja, als je die N2-druk gelooft, hebben we een...
Oké, ga door.
...probleem met brandstofcel één.
EPS, EECOMM.
Waarom proberen we niet gewoon brandstofcel één op hoofdschakelaar B?
13, Houston. Open circuit brandstofcel één.
Laat twee en drie voor wat het is.
HAISE: Oké, ik ga aan de slag.
LOVELL: En Jack, onze O2-hoeveelheid van tank nummer 2 is nul.
Hoorde je dat?
O2-hoeveelheid nummer 2 is nul.
LOVELL: Ja, dat is goed AC
en het lijkt erop, als ik uit
het luik kijk, dat er iets ventileert.
LOVELL: Er wordt iets geventileerd
in de ruimte.
Begrepen, we hebben gehoord dat jullie ventileren.
Een explosie zorgde dat een van de twee hoofdzuurstoftanks
in de ruimte is gaan lekken.
De servicemodule is beschadigd dus kan de motor niet worden gebruikt,
anders kan er nog een explosie ontstaan.
De crew denkt dat ze ventileren.
Oké, laten we allemaal even nadenken wat er kan ventileren.
GNC, zie jij iets wat abnormaal lijkt in je systeem?
LOVELL: Het is een soort gas.
Dit is Apollo Control met 57 uur en 46 minuten verstreken tijd.
Het zwarte team van de vluchtleiders kijkt naar mogelijke alternatieven
omdat er een ernstig zuurstof lek is in de cryogenische zuurstof
in de servicemodule.
Luister, ik wil geen onnodige manoeuvres maken
tot we precies weten wat het probleem is.
SPECIAAL BERICHT
Hier is een speciaal bericht over Apollo 13.
Hier is ABC wetenschapseditor, Jules Bergman.
De Apollo 13 heeft een belangrijk elektrisch defect.
Seconden na het inspecteren van de Aquarius maanlander,
kropen Jim Lovell en Fred Haise terug in hun commandomodule
en zeiden ze dat ze een luide knal hoorden
gevolgd door stroomverlies in twee van de drie brandstofcellen.
Ze zeiden ook brandstof te zien, blijkbaar zuurstof en stikstof,
dat uit het ruimteschip lekte en zeiden
dat de meters voor die gassen nul aflazen.
De druk in zuurstoftank één is helemaal op 297.
We moeten bedenken of we de systemen van de maanlander kunnen gebruiken.
Oké, Jack.
De druk van zuurstoftank één is net iets boven 200.
We bevestigen dat hier en de temperatuur bevestigt dat ook.
Lijkt het alsof het nog steeds daalt?
Het gaat langzaam richting nul en we beginnen na te denken
over de LM-reddingsboot.
Het nieuws is van de monteurs van North American Aircraft,
die de commandomodule hebben gebouwd,
STEM VAN MIKE STANLEY
dat bij het gebruik van één van de drie beschikbare brandstofcellen
er te weinig voeding is om de booster van de commandomodule te ontsteken
om die schakeling in het traject te maken.
We willen de maanlander als reddingsboot gebruiken.
APOLLO HANDBOEK MAANLANDER
We hebben wat procedures hier.
Nu wordt een procedure genaamd LM reddingsboot uitgevoerd met
de boostermotor aan boord van de maanlander.
We hebben zo'n 15 minuten aan voeding
in de commandomodule over,
dus we willen dat je nu begint om naar de maanlander te gaan
en daar voeding in krijgt.
Zonder alle drie de brandstofcellen is een maanlanding niet aan de orde,
en dan is het probleem
om genoeg elektriciteit te krijgen om het ruimteschip te ontsteken
om ze terug naar de aarde te krijgen.
Een van de dingen die we zagen,
het wordt nu bijna traditie,
is de missiecontrole, de kamer van het controlecentrum,
waar de vluchtleiders zelf zijn.
Maar er zijn tien keer zoveel mensen in die kamer,
in de supportkamers.
Waarschijnlijk zo'n...
Ik zou zeggen rond de 1000 mensen, zij werken nu direct
aan elk facet van deze missie.
We moeten van de terugkeeraccu's
en het met een spraaklijn doen via de LM.
COMM. Dat stopt COMM en alles.
Ja, ben je daar klaar voor?
Is iedereen klaar om COMM in de CSM, GNC te stoppen?
Het middelpunt van activiteit is de plek van de vluchtleider,
waar nu Glynn Lunney en twee andere vluchtleiders,
Gerry Griffin en Milton Windler
de operatie leiden
en alle punten controleren om te zien wat er kan gebeuren om
de situaties het beste te corrigeren.
Op dit moment, zo'n 48.000 kilometer van de maan vandaan
en ze versnellen enorm snel,
probeert de crew om achter de maan langs te komen,
en buiten bereik van de aarde, met de enige motor die ze nog hebben,
de dalingsmotor van de maanlander.
De situatie is extreem kritisch en we houden alles in de gaten.
De vraag is: 'Wat is er gebeurd?'
Wat was de grote knap die de brandstof cellen kapot blies
en de servicemodule van het commandoschip sloopte?
En zullen we er ooit achter komen?
De servicemodule wordt afgeworpen
en zal opbranden in de atmosfeer van de aarde.
Lovell en Haise zijn net teruggekropen uit de maanlander.
Toen ze terugkwamen, hoorden ze een harde knal.
Het was een explosie.
Het gebeurde hier, in de servicemodule,
waar hun ademzuurstof in zit. Daar zit stikstof in,
de zuurstof, voor de brandstofcellen, de elektronische voeding
waarmee de motor wordt gestart voor radio, verlichting,
alles wat ze nodig hebben om van te leven in de commandomodule.
Ik wil graag beginnen dat we in deze branche
de langste nacht hebben gehad in een lange tijd in het ruimteprogramma.
Mijn team kwam gisteravond aan het werk. We kwamen in de...
VLUCHTLEIDER
We zouden om 22.00 uur starten,
en we kwamen zoals altijd een uur van te voren aan.
We hadden de televisieshow net afgerond
toen we erachter kwamen dat we een probleem hadden.
Ik zat niet achter de console en ik hoorde berichten niet
op het moment dat het probleem ontstond.
Maar sinds dat moment
hield mijn team zich niet vooral bezig met wat er is gebeurd,
maar met wat we eraan gaan doen.
We kijken een beetje vooruit.
We willen een burn doen op 79 plus 30
zodat ze sneller kunnen terugkeren naar de aarde met de maanlander.
Apollo 13 hangt achter de maan
en maakt de snelste clip sinds de ramp
aan boord van de servicemodule gisteravond.
Ze zijn weer in contact met Houston en maken zich klaar voor de grote stap,
het nogmaals afvuren van de afdalingsmotor.
Dit is een ontsteking van 4 minuten en 20 seconden,
ontworpen op een snelheid om de astronauten op vrijdagmiddag
te laten landen in de South Pacific, ten zuidoosten van Samoa.
Begeleiding van Vlucht.
Ga maar, Vlucht.
VLUCHTLEIDER
Begrepen. Wanneer willen we tijdens de activeringschecklist
de D-boog inklappen naar 1,4 graden?
Vlak voor de manoeuvre.
Ja, we willen een goed tijdsbestek voor de vlucht.
Ongeveer 20 minuten.
Mag ik dat lenen?
Geoffrey, jij zit daar.
Ik begin met het model en ik geef het door voor de theorie.
Geef me het model, maat.
Dat model.
Snel.
Alle vluchtleiders, we zijn op pagina 12 van de activering.
Eens zien waarom ze de motor moeten ontsteken.
Ten eerste, de enige motor
die nu werkt aan boord van het hele ruimteschip,
is die daar.
De afdalingsmotor van de maanlander.
Ze gaan deze motor ontsteken voor slechts 4 minuten en 24 seconden.
Die motor moeten ze gebruiken.
Deze motor is totaal nutteloos.
Ze kunnen het niet riskeren om deze motor te gebruiken,
omdat ze niet weten in welke toestand de bediening hier is.
CAPCOM: Jim, ben je klaar voor ontsteking?
LOVELL: Begrepen. Klaar voor ontsteking.
We hebben ontsteking.
Begrepen. Grond bevestigt ontsteking.
Motors aan.
LOVELL: We branden, veertig procent.
-De CO2 heeft een lage bitrate. -En de andere gegevens?
Alle ECS-parameters hebben een lage bitrate.
Zuurstof, water en CO2.
Minder dan drie minuten te gaan.
-Hoe zit het eruit, Begeleiding? -Goed.
Begrepen, Capcom. Het ziet er goed uit.
Hoe ziet het eruit, Controle?
Is het stabiel, Controle?
Ziet er goed uit, Vlucht.
Afdaling regio één uit over tien seconden.
Capcom, herinnering, afdaling regio één uit.
Nog tien seconden te gaan.
LOVELL: Uitschakelen.
Begrepen, uitschakelen.
-Motor uit. -Begrepen, motor uit.
Dat was commandant Jim Lovell die doorgeeft dat de motor uit is.
Ik vond het een goede ontsteking.
APOLLO 13 ONDERWEG NAAR HUIS
Het enige wat ik nu kan zeggen is: godzijdank.
En dat bevestigt wat we eerder zeiden,
dat als iemand terug kan komen, het deze drie zijn.
Het grootste gevaar is nu dat er iets mis gaat.
KLAARMAKEN OM TE LANDEN
Het Huis en het Senaat vragen de Amerikanen
om vanavond voor de astronauten te bidden.
VANDAAG SPECIAAL GEBED VOOR APOLLO 13
Eerder vandaag hebben de mannen alle onnodige apparatuur geloosd.
Ze hebben de beschadigde servicemodule uitgestoten,
en de schade gefotografeerd.
Zojuist hebben ze de Aquarius geloosd,
het ding dat hen leven gaf tijdens al die lange dagen en nachten
na de ramp van maandagavond.
De mannen in het ruimteschip zijn nog steeds in orde
en het schip is onderweg naar huis.
Apollo 13 hangt nog aan een zijden draadje in de ruimte.
De commandomodule was volgens hen intact,
maar er moeten zorgen zijn
of de explosie het hitteschild heeft beschadigd
waarvan ze afhankelijk zijn om door de hitte van 2700 graden te vliegen.
Er wordt verwacht dat het schip signaalverlies heeft
4,5 minuten voor terugkeer.
De wereld wacht tot de astronauten weer radiocontact maken.
We weten pas of het hitteschild beschadigd is geraakt
door de explosie drie dagen geleden
wanneer ze over ongeveer twee minuten uit die radio-black-out komen.
APOLLO 13 KLAAR VOOR DE LANDING
MAANREIS DRAMA VAN LEVEN OF DOOD
Na een reis met een aantal technische wonderen,
waarbij het vluchtboek uit het raam werd gegooid,
en de mannen volledig afhankelijk zijn van de grond en verder blind zijn.
Dit zijn de laatste minuten voor ze weten of ze veilig en wel
op aarde zullen landen.
En nu komen de laatste paar essentiële tests.
We zitten naar de crew te luisteren,
deze mannen hebben op bepaalde punten tijdens deze missie
de dood in de ogen gekeken.
Nu ze de terugkeer naar de atmosfeer van de aarde naderen,
maakt het niet uit hoeveel mensen dit voor je hebben gedaan.
Wanneer je in die capsule zit en je omlaag gaat,
doet het er alleen toe of je er levend uitkomt.
Nog een minuut te gaan tot het einde van de black-out.
Dit is Reid Collins. CPS News Ruimtehoofdkwartier in New York
waar we de komende 30 seconden
weer communicatie moeten hebben met de terugkerende Apollo 13,
die omlaag racet door de atmosfeer van de aarde,
en hopelijk op juiste wijze vertraagt.
Apollo 13 moet nu uit de black-out zijn.
We zijn stand-by voor verslaggeving van Orion.
En ze komen sneller dan voorspeld.
Ze komen vrijwel net zo snel
als andere ruimteschepen die vanuit de ruimte zijn teruggekeerd.
Ze moeten nu weer in de atmosfeer zijn.
Dit is het moment, het laatste moment van Apollo 13
terwijl hij aan de terugkeer begint.
We kunnen nu alleen maar luisteren en hopen.
CAPCOM: Odyssey, Houston. Stand-by, over.
SWIGERT: Oké, Joe.
Een rapport van twee goede drogues.
CAPCOM: Oké, we horen je, Jack.
Nu komen de parachutes.
Daar zijn ze.
Ze hebben het gered.
De drie parachutes zijn geopend.
Ze glijden langzaam omlaag.
Wat ziet het er prachtig uit.
Apollo 13 en herstel, nog 300 meter.
150 meter.
Foto 1 toont de waterlanding op deze tijd.
Ik ben alleen opgelucht dat ze weer veilig thuis zijn.
Want ik weet dat mensen overal ter wereld ongerust waren
omdat ze daar waren, en zij zijn vast net zo blij als ik.
Het is een van de spannendste beelden die ik ooit gezien heb,
die mannen zien neerdalen na wat ze hebben meegemaakt.
Het goederenliftje hangt aan het toegangsluik van de crew.
Het lijkt dat ze zich klaarmaken om het toegangsluik te openen.
De eerste astronaut klimt uit de commandomodule
en zit in het reddingsvlot.
De eerste astronaut klimt aan boord.
Klaar voor de lift.
De eerste astronaut is onderweg naar boven.
Dit is dr Paine.
Ik wil graag iets doorgeven aan iedereen in de missiecontrole,
STEM VAN DR THOMAS PAINE DIRECTIE NASA
wat net aan mij is doorgegeven door de president van de VS.
Hij wil graag laten weten hoe groot de waardering is
die hij en het hele land voor jullie hebben
voor het geweldige teamwork dat jullie in de missiecontrole hebben getoond,
en een hartelijke 'goed gedaan'.
VEILIG THUIS
APOLLO CREW IN GOEDE GEZONDHEID MAAR MOE
ZE HEBBEN HET GERED! - DAPPERE ASTRONAUTEN
WELKOM TERUG! VIII - IX - XI - XII - XIII
Vandaag is de eerste verjaardag van de man die op de maan landde,
GEEN SCHOENEN IN DE COMMANDOMODULE
en het ruimteprogramma is daarna aanzienlijk vertraagd.
Nadat Apollo 14 de missie voltooide, bouwde NASA de Lunar Rover,
een voertuig waarmee astronauten meer van de maan kunnen verkennen.
LUNAR ROVER TEST MAART 1971
Sommige astronauten zijn bezorgd
dat Amerikanen ruimtereizen nu voor lief nemen.
Door recente bezuinigingen van NASA-personeel voelt het
alsof het Congres ruimtereizen misschien ook voor lief neemt.
De Apollo 15-astronauten waren vandaag meer dan zes uur
op de maan tijdens de spannendste excursie
in de geschiedenis van de aarde met betrekking tot de ruimte.
JULI 1971
Toen ze daar aankwamen, waren er problemen met de voorwielen,
maar de achterwielen werkten,
en ze hobbelden acht kilometer over het oppervlak van de maan.
Het uitzicht was adembenemend.
IRWIN: Jeetje, die liniatuur was geweldig,
de gelaagdheid van Mount Hadley.
SCOTT: Ik ook niet. Dat is echt spectaculair.
IRWIN: Dat is echt mooi.
IRWIN: Over organisatie gesproken.
SCOTT: Ja, man.
IRWIN: Dat is de meest georganiseerde berg die ik ooit heb gezien.
Na een succesvolle Apollo 16
bereid NASA zich voor op een laatste missie van het programma.
Apollo 17 wordt de eerste keer dat een burgerastronaut,
geoloog Jack Schmitt, naar de maan gaat.
Gene Cernan, commandant van Apollo 17, de laatste bemande maanvlucht,
zei onlangs: 'Dit is niet het einde van ruimtevluchten.
We beginnen het nu pas te begrijpen en accepteren de uitdaging
die het universum voor ons heeft.'
Toch geeft zelfs Cernan toe dat die van hem misschien
de laatste maanvlucht van de eeuw is.
CERNAN: Oké, LRV-apparatuur, check. De dekens zijn 100 procent open.
TGE, ik heb drie metingen compleet.
Ik heb de boor, de tas en de neutronflux.
De tv-camera, die haal ik weg.
Oké, begrepen.
GEOLOGIE ONDERSTEUNINGSKAMER
Let op, Gene.
Dit is de andere chip.
SCHMITT: Oké.
SCHMITT: Begrepen.
SCHMITT: O, hé.
Er is oranje grond.
CERNAN: Beweeg het niet tot ik het zie.
SCHMITT: Het is overal.
CERNAN: Ja, inderdaad.
CERNAN: Ik kan het vanaf hier zien.
SCHMITT: Het is oranje.
CERNAN: Hoe kan er oranje grond zijn op de maan?
Dat zal ik je vertellen. Er is oxidatie.
CERNAN: Het is geoxideerd.
Zeg tegen Ron dat de lunar sounder hierheen moet.
SCHMITT: Het lijkt op...
SCHMITT: een geoxideerde woestijn.
De Apollo 17 vestigt een record
door bijna 30 kilometer over het maanoppervlak te reizen.
Ze verzamelen 110 kilo maansteen
en oppervlak dat nu nog steeds bestudeerd wordt.
CERNAN: Ik wil graag zeggen dat elk deel van Apollo 17, of
elk deel van Apollo
dat tot nu toe een succes was
waarschijnlijk vooral komt
door de duizenden mensen in de luchtvaartindustrie
die veel veel hebben gegeven, naast toewijding, moeite
en professionalisme
om het werkelijkheid te maken.
We zijn net twee dansmarietjes.
Er komt veel bij kijken om deze rover hier te laten rijden
waar wij weinig mee te maken hebben.
Net als iedereen in het Apollo-programma zijn we nostalgisch
ONDERDIRECTEUR, NASA
omdat dit de laatste vlucht naar de maan is.
De meesten beseffen dat het waarschijnlijk na onze tijd is
voor we weer op de maan landen.
En terwijl ik de laatste stappen op het oppervlak zet,
vertrekken we zoals we kwamen, en als God het wil, komen we terug.
Met vrede en hoop voor de mensheid.
De motor is beveiligd.
Oké, ik pak de sonde.
Negenennegentig, doorgaan over
drie, twee, één, ontsteking.
We zijn onderweg, Houston.
Maar het is nooit één man die naar de maan gaat.
Als we deze beoordeling bevestigen, is het een heel land.
Het is geen droom meer, maar een realiteit.
Want eindelijk heeft de mens een raket die krachtig genoeg is
om hem de ruimte in te brengen.
In de nabije toekomst zal een gigantische Apollo Saturn 5 raket
van de aarde razen om mensen naar de maan te brengen.
Er komt een vlam uit die vijf eerste fase-motors.
Wat een geweldige aanblik.
De briljante oranje vlam blaast in alle richtingen uit de...
Het is een opstapje naar de diepere ruimte.
De mens is altijd geteisterd met een intense nieuwsgierigheid,
en ik denk dat we erheen moeten om te zien wat het is.
We moeten die informatie verzamelen voor we verder kunnen gaan.
De maan heeft het daar al die tijd doorstaan,
bleek en ver weg, het bepaalt de getijden, het trekt het hart aan.
Een symbool, een baken, een doel.
Nu we van de aarde zijn vertrokken en onderweg zijn naar de maan,
was ik vooral onder de indruk van de relatieve nietigheid
van de planeet waar wij op wonen.
Wij denken allemaal dat het een mammoetplek is,
die voor altijd zal bestaan,
en hier is het een heel klein, kleurrijk planeetje
met een zwarte achtergrond die oneindig doorgaat.
Het maakte indruk op me met de gedachte
dat de mens heel hard z'n best moet doen met zijn broeders te leven
en moet leren hoe ze voor deze hele kleine,
en fragiele planeet waar hij op leeft moet zorgen.
Met deze laatste maanlanding
is de hoofdtaak van het nationale ruimteagentschap voltooid,
en met succes.
Nu zijn er dromen
over een multimiljoenen plan voor een Space Shuttle,
een soort vliegende truck die in een baan om de aarde komt
en daar lange tijd blijft.
In de kern van al onze religies,
STEM VAN RAY BRADBURY AUTEUR WETENSCHAPSFICTIE
onze wetenschap, onze gedachtes voor een lange tijd,
is de vraag over dood.
En als wij hier op aarde blijven, zijn we allemaal gedoemd,
want op een dag zal de zon exploderen of dempen.
Dus om te zorgen dat het hele ras over een miljoen jaar,
een miljard jaar, nog bestaat,
moeten we ons zaad in de ruimte planten,
en dat doen we op andere werelden.
Dit is niet het einde.
Dit is... We zijn pas net begonnen met het Apollo-programma.
We hopen dat we nu kunnen leren
om vooruit te gaan in de toekomst.
Het is niet het einde.
We zetten onze raketten niet in een schuur en sluiten de deuren.
We beginnen de uitdagingen die het universum voor ons heeft
nu pas te begrijpen en te accepteren.
Het is niet het einde, het is echt pas het begin.
Vertaald door: Knowing Translations