اين زيرنويس حاصل بيش از يك ماه ترجمه و بازخواني و ويرايش مكرر است. در اين ...ترجمه كوشش شده است
حتي‌الامكان ظرافت‌هاي متن اصلي در قالبِ .ترجمه‌اي روان و طبيعي، حفظ شود
اميدوارم اين ترجمه در معرفي اين فيلم به‌يادماندني به فارسي‌زبانان نقشي هر چند كوچك، و .اثري هرچند ناچيز داشته باشد م.م.ف gezenfon@yahoo.com
# اگر اهميت نمي‌دادم
# بيش از واژگاني كه بتوان بر زبان آورد
# اگر اهميت نمي‌دادم
# آيا چنين احساسي مي‌داشتم؟
# اگر اين عشق نيست
# پس چرا به لرز افتاده‌ام؟ .............. "رهايي از شاوشنك"
# و چه باعث مي‌شود كه سرم گيج‌تر و گيج‌تر شود
# در حالي كه قلبم آرام مانده است؟
# اگر اهميت نمي‌دادم
# آيا اوضاع اينگونه مي‌بود؟
# آيا آغاز و پايان هر دعاي من
# تنها با نام تو همراه مي‌بود؟
# و آيا من يقين مي‌داشتم
# كه اين عشقي است فراتر از قياس؟
# آيا اينها همه تحقق مي‌يافت
# اگر به تو اهميت نمي‌دادم # ...
آقاي دوفرين توضيح بديد
در شبي كه همسرتون به قتل رسيد چه برخوردي با اون داشتيد؟
خيلي تلخ بود
مي‌گفت خوشحاله كه من مي‌دونم
از پنهان‌كاري بيزار بود
و بعد گفت كه در "رينو" مي‌خواد متاركه كنه
پاسخ شما چي بود؟- گفتم نمي‌تونم اين كارو بكنم-
"در جهنم مي‌بينمت قبل از اينكه در رينو ببينمت"
اينها بود كلماتي كه شما به كار برديد آقاي دوفرين به گفته‌ي همسايه‌هاتون
اگر اينطور گفتن واقعاً يادم نيست. برآشفته بودم
بعد از مشاجره با همسرتون چه اتفاقي افتاد؟
ساكش رو جمع کرد
ساكش رو جمع كرد و رفت كه پيش آقاي كوئنتين بمونه
گِلِن كوئنتين، گلف‌باز حرفه‌اي در باشگاه اسنودن هيلز كانتري
كسي كه شما فهميديد عاشق همسرتونه
زنتون رو تعقيب كرديد؟
اول به چند تا بار سر زدم
بعد به خونه‌ي اون مرد رفتم تا باهاشون رو در رو بشم اما اونجا نبودن
يه گوشه پارك كردم
و منتظر موندم
با چه نيتي؟
مطمئن نيستم
گيج بودم
و مست
به نظرم
بيشتر مي‌خواستم بترسونمشون
وقتي که رسيدن، شما وارد خانه شديد و اونا رو به قتل رسونديد
نه، حواسم جمع بود
باز سوار ماشين شدم و به سمت خونه راه افتادم كه بخوابم بلكه آروم بشم
در مسير ايستادم و اسلحه‌م رو در رودخانه‌ي "رويال" انداختم
اين مسأله عين روز برام روشنه
بَرام گيج‌كننده‌ست اينكه زن خدمتكار صبحِ بعد سر مي‌رسه
و زن شما رو در كنار عاشقش روي تخت پيدا مي‌كنه
در حالي که با گلوله‌هاي کاليبر 38 آبكش شده‌ن
اين موضوع به نظر شما هم تصادف خارق‌العاده‌ايه يا فقط براي من اينطوره؟
بله همينطوره
با اينهمه هنوز ادعا مي‌كنيد كه اسلحه‌تون رو
قبل از وقوع جنايت در رودخانه انداختيد
به همين راحتي
حقيقت داره
پليس سه روز رودخانه رو كاوش كرد و هيچ اسلحه‌اي پيدا نشد
بنابراين نتونستيم اسلحه‌ي شما رو با گلوله‌هايي كه
از اجساد خونين قرباني‌ها به دست اومده تطبيق بديم
و باز هم
به همين راحتي! اينطور نيست آقاي دوفرين؟
از اونجايي که من در اين جنايت بي گناهم قربان
برام راحت نيست درك اين مسأله كه اون اسلحه هرگز پيدا نشده
# و آيا من يقين مي‌داشتم
# كه اين عشقي است فراتر از قياس؟
خانم‌ها و آقايان! شما همه‌ي شواهد را شنيديد و از همه‌ي حقايق آگاهيد
متهمي داريم در صحنه‌ي جنايت همچنين آثار پا و لاستيك ماشين
و گلوله‌هاي ريخته بر زمين با اثر انگشت او
و بطري شكسته‌ي ويسكي آن هم با اثر انگشت او
و بالاتر از همه
زن زيباي جواني را به همراه عاشقش داريم
كه در آغوش يكديگر مرده‌اند
آنها گناهكار بودند
اما آيا گناه آنان آنقدر بزرگ بود
كه سزاوار مجازات مرگ باشند؟
هنگامي كه به اين موضوع مي‌انديشيد
:به اين مسأله نيز فكر كنيد
اين اسلحه شش گلوله مي‌گيرد نه هشت تا
من تأكيد مي‌كنم كه اين ماجرا جنايت عشقي پر شوري نيست
که اگر نه قابل اغماض دست كم قابل درك باشد
نه
بلكه انتقامي است
كه از طبعي خونسرد و حيوان‌صفت ناشي مي‌شود
:به اين نكته توجه كنيد چهار گلوله براي هر قرباني
هشت گلوله شليك شده نه شش تا
يعني او تمامي گلوله‌هاي اسلحه را شليك كرده
و سپس براي پر كردن آن توقف كرده
تا بتواند بار ديگر به آنها شليك كند
يك گلوله‌ي اضافه براي هر عاشق
درست در سر
به اعتقاد من شما مردي ظالم، بي روح و بي گذشت هستيد آقاي دوفرين
با نگاه به شما خون در بدنم منجمد ميشه
با اختياري كه از سوي ايالت "مين" به من اعطا شده
شما را محكوم مي‌كنم به تحمل دو بار پياپي حبس ابد
به ازاي هر كدام از قرباني‌هايتان يك بار از هم اكنون
بشين
طبق پرونده‌ت 20سال از حبس ابدت رو گذروندي
بله قربان- فكر مي‌كني اصلاح شده باشي؟-
بله قربان، قطعا قربان
منظورم اينه که من درس گرفتم
مي‌تونم صادقانه بگم كه آدم ديگه‌اي شدم
من ديگه خطري براي جامعه نيستم
حقيقت محضه! قسم مي‌خورم
"مردود"
هي، رِد
چطور بود؟
همون مزخرفات كهنه و يه روز تازه
آره، مي‌دونم چه حسي داري
منم قراره هفته‌ي ديگه مردود بشم
آره، منم هفته‌ي قبل مردود شدم
اتفاقه ديگه
هي رِد، يه پاكت به‌م بده
از جلو چشام گم شو مرد تو همين حالا هم بابت پنج پاكت به من بدهكاري
چهار تا- پنج تا-
در هر كدوم از زندان‌هاي آمريكا بايد همه‌كاره‌اي مثل من باشه
من آدمي‌ام كه مي‌تونه همه چيز برات جور كنه
سيگار، يه چمدون پالتو اگر بخواي
يه بطري كنياك تا فارغ‌التحصيلي بچه‌ت رو از دبيرستان جشن بگيري
و تقريبا هر چيزي كه منطقي باشه
آره جناب من همه فن حريفِ با نظم و ترتيبي هستم
بنابراين وقتي اندي دوفرين در 1949 پيشم اومد
و ازم خواست "ريتا هيوورث" رو براش قاچاقي بيارم توي زندان
به‌ش گفتم: غمت نباشه
اندي اوايل سال 1947
به جرم قتل زنش و مردكي كه باهاش رو هم ريخته بود به زندان شاوشنك اومد
بيرون از زندان، نايب رئيس بانك بزرگي در پورتلند بوده
براي مردي به جووني اون، شغل خوبيه
هي رد
انگليسي بلدي كباب دُمبه؟
راه بيفت پشت اين افسر
در همه‌ي عمرم يه مشت كِرم به اين كثيفي و سرافكندگي نديده بودم
هي، ماهي! بيا اينجا
امروز شرط ببنديم رد؟
سيگار باشه يا پول؟ شرط بنداش بيان
سيگار. براي من دوتا بذار
باشه. اسب تو كدومه؟
اون كيسه‌ كوچولوي گـُه
هشتمي! اون اول ميشه- احمق جون ! من بازي رو مي‌برم-
چند نخ سيگار پياده ميشي پسرم به‌ت گفته باشم
اگه اينقدر تيزي پس بيا توي گود
من اون كون گنده‌ي خيكي رو برمي‌دارم
پنجمي براي من يك چهارم پاكت كنار بذار
ماهي تازه! ماهي تازه داريم امروز
داريم مي‌كشيمشون بالا
بايد اقرار كنم اولين بار كه چشمم به اندي افتاد چنگي به دلم نزد
به نظر ميومد يه باد محكم كه به‌ش بخوره بر باد ميره
اين اولين برداشت من از اون مرد بود
تو چي ميگي رِد؟
اون درازه كه آب رو با قاشق نقره‌اي از ماتحتش مي‌خوره
اون يارو؟ محاله
ده نخ سيگار- شرط سخاوت‌مندانه‌ايه-
کي مي‌تونه ثابت كنه من اشتباه مي‌كنم؟
هِيوود؟ جيگِر؟
اسکيت؟
فلويد
چهار مرد دلاور
براي سرشماريِ شبانه برگرديد به سلول‌هاتون
همه‌ي زنداني ها برگردند به سلول‌هاشون
بچرخيد به راست
چشم‌ها به جلو
ايشون آقاي "هادلي" سرنگهبان هستند
من هم آقاي "نورتون" رئيس اينجام
شما هم مجرم‌هاي محكوم هستيد
به همين دليل شما رو فرستادن پيش من
:قانون شماره‌ي يک
كفرگويي ممنوع
نمي‌ذارم نام مسيح در زندان من به بازيچه گرفته بشه
... ساير قوانين
به مرور كشفشون خواهيد كرد سؤالي هست؟
کي غذا مي‌خوريم؟
هر وقت ما گفتيم بخور مي‌خوري
هر وقت ما گفتيم برين، مي‌ريني هر وقت ما گفتيم بشاش، مي‌شاشي
فهميدي كِرمِ بوگندوي مادرقحبه؟
بلند شو
:من به دو چيز اعتقاد دارم
انضباط و کتاب مقدس
در اينجا شما به هر دو خواهيد رسيد
ايمانتون به خداوند باشه
ولي ماتحتِ‌تون مال منه
به شاوشنک خوش آمديد
بازشون کنيد
برگرد
کافيه
بيا جلوي قفس
برگرد! ضدعفونيش كن
برگرد
از قفس بيا بيرون لباس‌ها و كتاب مقدست رو بردار
نفر بعدي بياد
به طرف راست
راست، راست
چپ
اولين شب، سخت‌ترين شبه بدون ترديد
تو رو لختِ مادرزاد، قدم‌رو مي‌برن
نيمه‌كور، با پوستِ ملتهب به خاطر اون آشغال ضدعفوني كه روت ريختن
و وقتي كه مي‌فرستنت توي اون سلول
و اون درهاي ميله‌اي به روت بسته ميشن
اون وقته كه مي‌فهمي اين‌ها واقعيته
زندگي گذشته در يك چشم به هم زدن دود ميشه
چيزي نمي‌مونه جز همه‌ي زمان‌هاي دنيا تا درباره‌ش فكر كني
بيشتر ماهي تازه‌ها همون شب اول به مرز ديوانگي مي‌رسن
هميشه هم يه نفر با گريه و زاري مي‌شكنه
هميشه اينطور ميشه
:تنها سؤال اينه
اون يه نفر كيه؟
به نظرم شرط بندي روي اين چيزها كار جالبيه
من روي اندي دوفرين سرمايه‌گذاري كردم
خاموشي
شب اولم يادمه
انگار مدت‌ها پيش بود
هي، ماهي
ماهي، ماهي
پسر، از تاريکي مي‌ترسي؟
شرط مي‌بندم آرزو مي‌كني بابات هيچ وقت كار مامانت رو نمي‌ساخت
گراز! خوك! من طالب گوشتِ قيمه قيمه‌ي خوكم، آره
بچه‌ها هميشه روي تازه‌واردها ماهي‌گيري مي‌كردن
و آروم نمي‌گرفتن تا يكي رو به قلاب بندازن
هي، کون‌گنده
كون‌گنده
باهام حرف بزن پسر
مي‌دونم اونجايي صداي نفست رو مي‌شنوم
به اين كله‌شق‌ها توجه نكن مي‌شنوي؟
اينجا اونقدرا هم بد نيست
گوش كن
خودم اين اطراف رو نشونت ميدم طوري كه حس كني وسط خونه‌تي
يه جفت نرّه‌غول همجنس‌باز سراغ دارم
که فقط عشقشون كشيده با تو رو هم بريزن
به خصوص با اون كون نرم و سفيد و گوشتالوت
!خدا
من مال اينجا نيستم
يه برنده داريم- مي‌خوام برم خونه-
و اين است كون‌گنده با دماغ خاكي
!ماهيِ تازه! ماهيِ تازه! ماهيِ تازه
مي‌خوام برم خونه
!مامانمو مي‌خوام
!مامانت پيش من بود !اونقدرا هم مالي نبود
به ريش مسيح، اين ديگه چه گندبازاريه؟
اون نام مسيح رو به بازيچه گرفت من به رئيس ميگم
در حالي به‌ش ميگي كه باتون من روي كونته- بذارين بيام بيرون-
جُرمت چيه بشكه‌ي كثافت؟
خواهش مي کنم! من نبايد اينجا باشم
نبايد باشم
تا سه نمي‌شمرم حتي تا يك هم نمي‌شمرم
خفه شو وگر نه برات لالايي مي‌خونم
خفه شو مرد! خفه شو
تو نمي‌فهمي من نبايد اينجا باشم
سلول رو باز کنيد
منم همينطور اونا اينجا رو مثل يه زندان جهنمي مي‌چرخونن
حرومزاده
كاپيتان! سخت نگير
اگه باقيِ شب از اينجا صدايي ولو در حد يك گوز موش بشنوم
به خدا و پسركش مسيح قسم كار همه‌تون به درمانگاه مي‌كشه
تا آخرين مادرقحبه‌اي كه اينجاست
به نگهبان‌ها بگو اين ديگِ گـُه رو ببرن درمانگاه
اندي دوفرين در اولين شبش در بند دو پاكت سيگار به‌م ضرر زد
جيکش هم در نيومد
رديف 3 شمالي، بيرون براي حضور و غياب
رديف 2 شمالي، بيرون براي حضور و غياب
رديف 3 جنوبي، بيرون
آماده براي حركت
حركت
مي‌خواي بخوريش؟
براش برنامه‌اي ندارم
ميشه لطفاً؟
زيبا و رسيده‌ست
جِيک از شما تشکر مي‌کنه
از لونه‌ش افتاده بود كنار كارگاه پلاك سازي
مي‌خوام ازش مراقبت كنم تا اونقدر بزرگ بشه كه بتونه پرواز كنه
اوه نه! داره مياد اينجا
صبح بخير آقايون
صبح خوبيه، مگه نه؟
شما مي‌دونين چرا صبح خوبيه. نمي‌دونين؟
يالا رد كنين بياد مي‌خوام رديفشون كنين
مثل يه صف خوشگل توي گروه سرود
اينجا رو باش
تحمل اين مردك رو ندارم- اوه خدايا-
آره! ريچموند، ويرجينيا
كون منو بو كني
بعد از اينکه مال منو بو كرد
هي رد! واقعاً مايه‌ي خجالته كه اسب تو آخر شد
اما به هر حال اسب برنده‌ي خودم رو عشقه
به نظرم يه ماچ قلمبه و آبدار به اون پسره بدهكارم وقتي ببينمش
به جاش چندتا از سيگارات رو به‌ش بده عوضي خوش شانس
هي، تايريِل
اين هفته شيفت درمانگاه داري؟
اسبم در چه حاله؟
مُرده
هادلي خيلي تميز كله‌شو تركوند
دکتر، شب رفته بود خونه
بدبختِ فلك‌زده تا امروز صبح اونجا افتاده بود
با اين اوصاف كاري هم از دست ما برنمي‌اومد
اسمش چي بود؟
چي گفتي؟
نمي‌دونم، فقط اي كاش كسي اسمش رو مي‌دونست
مي‌خواي باهاش چه غلطي بكني، ماهيِ جديد؟
به جهنم كه اسمش هر چي بود اون مُرده
تا حالا کسي سراغت اومده؟
تا حالا کسي اومده سروقتت؟
همه‌ي ما اينجا به دوست احتياج داريم
من مي‌تونم دوست تو باشم
سرسخته
خوشم مياد
اندي اوايل تا حد زيادي توي خودش بود
...به نظرم در ذهنش خيلي تلاش مي‌كرد
كه با زندگي كردن در اينجا سازگار بشه
هنوز يك ماه نگذشته بود كه دهنش رو باز كرد
تا بيشتر از دو كلمه با يه نفر حرف بزنه
از قرار معلوم
اون يه نفر من بودم
من اندي دوفرين هستم
بانکدار همسرکُش
چرا اين کار رو کردي؟
كار من نبود چون پرسيدي ميگم
مي‌خواي مظلوم‌نمايي كني
اينجا همه بي‌گناهن. نمي‌دونستي؟
هيوود، تو واسه چي اينجايي؟- كار من نبود. وكيله منو به گا داد-
همه ميگن تو ماهي سرد و نچسبي هستي
خيال مي‌كني گـُهِ تو خوشبوتر از مال بقيه‌ست. هان؟
تو چي فکر مي‌کني؟
راستشو بخواي هنوز به نتيجه نرسيدم
شنيدم تو کسي هستي که مي‌دونه چطور همه چيز گير بياره
معروفم به اين که گهگاه چيزهاي خاصي رو جاسازي مي‌كنم
شايد بتوني براي من يك سنگ‌شكن پيدا كني- چي؟-
سنگ‌شكن
چي هست و چرا؟- براي تو چه اهميتي داره؟-
اگه مسواك مي‌خواستي سؤال نمي‌كردم فقط قيمتشو مي‌گفتم
اما مسواك كه فلزي نيست، هست؟
قانع کننده بود
سنگ‌شكن حدود 6 تا 7 اينچ طولشه
شبيه كلنگ مينياتوري به نظر مياد- کلنگ؟-
براي سنگ- سنگ-
كوارتز- كوارتز-
همينطور شيشه‌ي معدني، سنگ رُست
سنگ آهک
كه چي؟
كه من سنگ‌شناسم
حداقل قبلاً بودم و دوست دارم باز هم باشم در مقياسي محدودتر
يا شايد بخواي اسباب‌بازيت رو فرو كني توي جمجمه‌ي كسي
!نه جناب
من اينجا هيچ دشمني ندارم
نداري؟ يه مدت صبر کن
حرف همه جا مي‌پيچه
اون "خواهرها" حسابي شيفته‌ت شدن
به خصوص باگز
بعيد مي‌دونم فرقي مي‌كرد اگر براشون توضيح مي‌دادم كه من همجنس‌باز نيستم
اونا هم نيستن
همين كه آدم باشي كافيه اونا حد و مرزي نمي‌شناسن
اون گنده‌بك‌ها ابزارشون زوره اين تنها چيزيه كه مي‌خوان يا مي‌فهمن
اگه جاي تو بودم دوتا چشم هم پشت سرم درمي‌آوردم
از نصيحتت ممنونم- قابلي نداره-
تو نگراني منو درک مي‌کني
اگه مشکلي پيش اومد از سنگ‌شكن استفاده نمي‌کنم. باشه؟
پس فكر كنم مي‌خواي فرار كني يه تونل زير ديوار، شايد
سوتي دادم؟ كجاش خنده‌دار بود؟
وقتي سنگ‌شكن رو ببيني خودت مي‌فهمي
براي يه همچين جنسي معمولا بايد كجا رفت؟
هفت دلار در هر فروشگاه سنگ و جواهري
نرخ معمول من بيست درصده
اما اين قطعه‌ي خاصيه
خطر كه بالا بره قيمت بالا ميره بذار بكنيمش سرراست 10دلار
باشه ده تا
اگه از من بپرسي داري پولت رو هدر ميدي
چطور مگه؟
آدماي دور و بر اين بند عاشق تفتيش‌هاي سرزده‌ن
پيداش كنن از دست ميديش
اگه گيرت انداختن، منو نمي‌شناسي
اسم از من ببري ديگه با هم کار نمي‌کنيم
بند كفش يا آدامس كه نيست شيرفهم شد؟
مي‌فهمم
... ممنونم آقاي
رِِد
رد هستم
چرا تو رو به اين اسم صدا مي‌كنن؟
شايد به اين دليل كه ايرلندي‌ام
مي‌تونستم بفهمم چرا بعضي از بچه‌ها اونو متكبر مي‌دونستن
راه و رسم بي سر و صدايي براي خودش داشت
رفتار و گفتاري كه در اين اطراف ابداً عادي نبود
پرسه مي‌زد
مثل مردي در پارك بدون نگراني و غصه‌اي در دنيا
انگار يك رداي نامرئي داشت كه مي‌تونست از اون در مقابل اين محيط محافظت كنه
...آره، فكر كنم گفتنش منصفانه باشه كه
من از همون اول از اندي خوشم اومد
بزن بريم بايد طبق برنامه پيش بريم
بجنبين، يالا بجنبين
اوضاعت چطوره؟ زنت چه جوري باهات تا مي‌كنه؟
رد
اندي حق داشت
آخرش جُـكه رو فهميدم
آدم بايد 600سال وقت بذاره تا بتونه
زير اون ديوار رو با يه همچين چيزي حفر كنه
کتاب؟- امروز نه-
کتاب؟- نه-
هي بروكسي
محموله براي دوفرين
كتاب؟
دوفرين، اين هم كتاب تو
ممنونم
دوفرين! هگزايتِ‌مون داره تموم ميشه برو از اون پشت يه كمي برامون بيار
اگه بره توي چشمات كورت مي‌كنه
عزيزم، آروم باش
عاليه! چموشي مي‌كني
اينجوري بهتره
اي كاش مي‌تونستم بگم ...اندي جانانه مبارزه كرد
و "خواهرها" هم به‌ش ميدون دادند
اي كاش مي‌تونستم اينو بگم
اما زندان دنياي قصه‌ي پريان نيست
هرگز نگفت كار كيا بود
اما همه مي‌دونستيم
اوضاع تا مدتي به همين صورت پيش رفت
...زندگي در زندان تشكيل مي‌شد از روزمرّه
و روزمرّه‌تر
گاه و بيگاه اندي با كبودي‌هاي تازه‌اي پيداش ميشد
خواهرها به‌ش پيله كرده بودند
گاهي مي‌تونست در مقابلشون مقاومت كنه
گاهي هم نه
و اين بود اونچه كه بر اندي مي‌گذشت
اين روزمرّه‌ي اون بود
يقين دارم كه دو سال اول بدترين سال‌هاش بود
و همچنين يقين دارم كه اگر اوضاع به همون صورت پيش مي‌رفت
اين فضا همه چيز رو ازش مي‌گرفت
اما بعدش در بهار 1949
:مقامات چنين تصميمي گرفتند
پشت بام كارگاه پلاك‌سازي نياز به بازسازي داره
براي يك هفته كار به تعدادي داوطلب نياز داريم
همونطور كه مي‌دونيد
مأموريت ويژه امتيازات ويژه‌اي رو هم در پي داره
مأموريت در هواي آزاد بود
و ماهِ مِي فوق‌العاده جون ميده براي كار در هواي آزاد
صف رو رعايت كنيد
بيشتر از صد نفر براي کار داوطلب شدند
والاس ئي آنگِر
اليس رِدينگ
گرفتين چي شد؟
من و چند نفري كه مي‌شناختم در بين اسامي بوديم
اندرو دوفرين
به ازاي هر نفر، فقط يك پاكت سيگار برامون هزينه داشت
بيست درصدِ معمول من البته سر جاش بود
بعد اون وكيل گردن‌كلفت از راه دور از تگزاس باهام تماس گرفت
گفتم: بفرماييد
گفت: متأسفم بابت اين خبر اما برادرتون فوت كرده
بايرون، لعنتي متأسفم اينو مي‌شنوم- اما من نيستم. آدم رذلي بود-
سال‌ها پيش غيبش زده بود فكر مي‌كردم مُرده
:بعد اين يارو وكيله گفت
"در حالي مُرد كه ثروتمند بود" چاه‌هاي نفت و اين جور مزخرفات حدود يك ميليون دلار
يك ميليون دلار؟
باور نكردنيه، بعضي اراذل چه شانسي ميارن- از همه‌ي اينا چيزي هم به تو مي‌ماسه؟-
سي و پنج هزارتا همينقدر برام به ارث گذاشته
دلار؟- آره-
لعنتي، اينكه عاليه مثل بردن در شرط بنديه
مگه نه؟
احمق ساده لوح! فكر مي‌كني دولت با من چه معامله‌اي مي‌كنه؟
يك گاز گنده‌ي چرب و چيلي از ماتحتم مي‌كـَنه
بايرون بيچاره
چه بدبختي وحشتناكي- اشكم در اومد-
بعضيا واقعاً از كاه، كوه مي‌سازن
اندي، ديوونه شدي؟
سرت به كارت باشه مَرد! اندي
كمي ماليات ميدي اما باز هم برنده تويي
آره، شايد براي خريد يه ماشين نو بس باشه. اما بعد چي؟
براي ماشينه هم بايد ماليات بدم ...تعمير
نگهداري، بچه‌هايي كه هميشه جونت رو به لب ميارن كه ببريشون گردش
بعدشم اگه در حساب مالياتت اشتباه كني بايد سر كيسه‌ي خودتو شل كني
حاليت مي‌كنم! عمو سام
دستشو مي‌كنه توي لباست و اونقدر پستوناتو مي‌چلونه كه بنفش بشن
اندي! اندي
داره خودكشي مي‌كنه- قيرتون رو بمالين-
چه برادري! گـُه
آقاي هادلي
به همسرتون اعتماد داريد؟
اوه، جالب شد
جالب‌تر هم ميشه وقتي بدون دندون كيرمو ساك بزني
يعني فكر مي‌كنين اون سعي مي‌كنه از پشت به‌تون ضربه بزنه؟
عاليه! برو كنار "مِرت"! اين آشغال قراره دچار حادثه بشه
الان از پشت بوم پرتش مي‌كنه
...اگه به‌ش اعتماد داشته باشين مي‌تونين
همه‌ي 35هزارتا رو حفظ كنين
چي گفتي؟- سي و پنج هزار تا-
سي و پنج هزارتا؟- كلشو- كلشو؟-
پـِني به پـِني- بهتره موضوع رو روشن‌تر كني-
اگه همه‌ي اون پول رو مي‌خواين ببخشيدش به زنتون
آي.آر.اس، يك بار به شما اجازه ميده كه تا سقف 60هزار دلار به زنتون هديه بدين
لعنتي، معاف از ماليات؟- معاف از ماليات-
آي.آر.اس، به يك پشيزش هم نمي‌تونه دست بزنه
تو همون بانکدار زرنگي هستي كه زنش رو كشته. نه؟
چرا بايد به بانكدار زرنگي مثل تو اعتماد كنم؟ مي‌تونم همينجا كارمو باهات تموم كنم
كاملاً قانونيه. از آي.آر.اس بپرسين همينو به‌تون ميگن
حماقت كردم اينا رو به‌تون گفتم قطعا خودتون تحقيق كردين
خفه شو! من به هيچ بانكدار زن كـُشِ زرنگي كه راه و چاه رو نشونم بده احتياج ندارم
البته که ندارين. اما به كسي كه اون هديه‌ي معاف از ماليات رو تنظيم كنه نياز دارين
و اين براتون هزينه داره. يك وكيل، مثلا
يه مشت حرومزاده‌ي خايه‌مال
شايد بتونم براتون تنظيمش كنم كمي در پولتون صرفه‌جويي ميشه
شما فرم‌ها رو تهيه مي‌كنين من هم براتون آماده‌شون مي‌كنم
تقريباً بدون هزينه
فقط سه تا آبجو مي‌خوام براي هر كدوم از همكارام
همکارام! اينو باش! چه باشكوه
آدمي كه در هواي آزاد كار مي‌كنه
با يك بطري آبجو بيشتر احساس انسان بودن مي‌كنه اين فقط عقيده‌ي منه
قربان
شما دسته بيل‌ها به چي خيره شدين؟ برگردين سر كار
مشغول شين كار كنين
و اوضاع به اين صورت سپري ميشد
كه در دو روز مونده به پايان كار
كارگران مجرمي كه بام كارگاه رو قير مي‌زدند در بهار 1949 مجالي پيدا كردند
كه در ساعت 10 صبح در يك رديف بنشينند
در حال نوشيدن آبجوي تگري مارك Bohemia
پيشكشي از طرف سرسخت‌ترين زندان‌باني كه هرگز در زندان ايالتي شاوشنك پا گذاشته بود
تا سرده بخورين، خانوما
حتي اون زيگيل گنده هم ياد گرفت جوونمرد باشه
خورشيد روي شونه‌هامون بود كه نشستيم و نوشيديم و احساس آزاد بودن كرديم
انگار که پشت بام يكي از خونه‌هاي خودمون رو قير مي‌زديم
ما ارباب كل كائنات بوديم
و اما اندي
اون در تمام اين مدت در سايه لميده بود
با لبخندك غريبي روي صورتش
و به ما كه آبجوهاشو مي‌خورديم نگاه مي‌كرد
با يه تـَـگـَريش چطوري اندي؟
نه ممنونم من مشروب رو ترك كردم
ممكنه جـَرّ كنيد كه اون براي جلب توجه نگهبان‌ها چنين كاري كرد
يا شايد هم براي اينكه چندتا دوست بين ما خلاف‌كارها پيدا كنه
من؟
به نظرم با اين كار فقط مي‌خواست به احساس طبيعي برگرده
ولو براي مدتي كوتاه
شاه شدم
شطرنج. يه نوع ديگه از بازي شاه‌ها- چي؟-
پيشرفته، استراتژيک
و كاملاً اسرار آميز نفرت آوره
شايد يه روز بذاري يادت بدم
قطعا
به اين فكر مي‌كردم كه يه تخته گير بياريم
طرف صحبتت اينكاره‌ست من آدمي‌ام كه مي‌تونه همه چيز گير بياره. نه؟
مي‌تونيم تخته رو معامله كنيم ولي مهره‌ها رو خودم مي‌تراشم
يك طرف با مرمر بازي مي‌كنه و طرف ديگه با سنگ صابون. نظرت چيه؟
به نظرم سال‌ها وقت مي‌گيره
سال‌‌ها رو كه دارم چيزي که ندارم سنگه
سنگ‌هاي توي محوطه خيلي كوچيكن
اغلب، سنگريزه هستن
اندي ما يه جورايي داريم با هم دوست مي شيم، اينطور نيست؟
به نظرم آره
مي‌تونم يه چيزي ازت بپرسم؟
چرا اون کار رو کردي؟
من بي گناهم، رِد
درست مثل همه‌ي اونايي كه اينجان
تو چرا اينجايي؟
قتل. مثل تو
بي گناه؟
تنها مرد گناهکار در شاوشنک
قناري کجاست؟
تو از کجا فهميدي؟
چي رو از كجا فهميدم؟- پس نمي‌دوني-
بيا
قناري اينجاست
سورپرايزِ كامليه شنيدن صداي زني كه در خونه‌ي من آواز مي‌خونه، نه؟
...عجب
سورپرايزي ...
رد- نه! صبرکن، صبرکن، صبر كن-
اون الان مياد
با اين تيكه حال مي‌كنم وقتي اون كارِ جلف رو با موهاش مي‌كنه
مي‌دونم توي اين ماه سه بار ديدمش
گيلدا، تو آماده‌اي؟
من؟
خدا، عاشقشم
شنيدم که تو آدمي هستي كه مي‌دونه چطور همه چيز گير بياره
آره، معروفم به اينكه گهگاه چيزهاي خاصي رو جاسازي مي‌کنم. حالا چي مي‌خواي؟
ريتا هِيوورث- چي؟-
مي‌توني گيرش بياري؟
پس "جاني فارل" اينه درباره‌ت زياد شنيدم جاني
چند هفته وقت مي‌بره- هفته؟-
من كه همين الان آماده و بسته‌بندي شده توي زيرشلواريم ندارمش. ببخش كه اينو ميگم
اما گيرش ميارم
خيالت راحت
ممنونم
غافلگيركننده بود آقاي فارل- همينطوره-
بشين
به‌ش گفتي من اينجا چيكار مي‌كنم؟
نه، مي‌خواستم اين هم سورپرايز بمونه
كلاهتونو بچسبين آقاي فارل
برو يه چرخي بزن- من بايد حلقه‌ها رو عوض كنم-
!گفتم گم شو
نمي‌خواي جيغ بکشي؟
بيا قال قضيه رو بكـَنيم
دماغمو شكست
... حالا
مي‌خوام زيپ‌مو باز كنم
و تو هر چيزي رو كه براي بلعيدن به‌ت مي‌دم مي‌بلعي
مال منو كه بلعيدي مال "روستر" رو هم مي‌بلعي تو دماغشو شکستي
اون هم در ازاش بايد چيزي داشته باشه كه نشون بده
هر چي تو دهنم بذاري از دست ميديش
نه، نگرفتي
اينکار رو بکن تا منم هر 8 اينچ اينو فرو کنم توي گوشِت
باشه، اما بايد بدوني كه ...آسيب جدي و ناگهاني مغزي
باعث ميشه قرباني، دندون‌هاش رو به شدت فشار بده
راستش ميگن واكنش گاز گرفتن ...اونقدر شديده كه
براي باز كردن آرواره‌ي قرباني
بايد از ديلم استفاده کنن
تو اين مزخرفات رو از کجا مي‌دوني؟
مطالعه كردم
تو خوندن بلدي، ابله عوضي؟
!عزيزم
اشتباه كردي
باگز چيزي در دهن اندي نگذاشت
دوستانش هم همينطور
:کاري که كردند اين بود تا يك اينچيِ مرگ، كتكش زدند
اندي يك ماه در درمانگاه بود
باگز يك هفته در انفرادي
مدتت تمومه باگز
اينجا دنياي شماست رئيس
براي سرشماري شبانه به سلول‌هاتون برگرديد
همه‌ي زنداني‌ها وارد سلول‌ها بشن
چيه؟
کجا داره ميره؟- مچ پاشو بگير-
!نه! نه
!كمك
:از اون به بعد دو چيز ديگه هرگز اتفاق نيفتاد
خواهرها ديگه هرگز تلنگري به اندي نزدند
و باگز ديگه هرگز راه نرفت
اونو به بيمارستاني غير امنيتي در شمال ايالت بردند
تا اونجايي كه من مي‌دونم تا پايان عمر در حالي زندگي كرد
كه غذاش رو با ني مي‌نوشيد
به نظرم اندي وقتي از درمانگاه مرخص شد بايد با يه استقبال حسابي روبرو بشه
به نظر ما هم عاليه
فکر کنم به خاطر اون آبجوها به‌ش مديون باشيم
اون از بازي شطرنج خوشش مياد
بياين براش كمي سنگ جور كنيم
بچه‌ها
يكي گير آوردم
يكي گير آوردم. نگاه كنين
هيوود اينكه سنگ صابون نيست مرمر هم نيست
تو چي هستي، يه زمين‌شناس عوضي؟
راست ميگه، نيست ديگه
پس اين چه کوفتيه؟- تاپاله‌ي اسبه-
كثافت گاو- نه، كثافت اسب-
سفت شده
!لعنتي
با وجود كمي درد سر، بچه‌ها به طرز فوق‌العاده‌اي از عهده براومدند
و حوالي آخر هفته كه موعد برگشتنش بود
اونقدر سنگ انبار كرده بوديم كه تا سرحدّ ذوق‌مرگ شدن، سرش رو گرم كنه
در اون هفته يك محموله‌ي بزرگ هم دريافت كردم
سيگار
آدامس
ويسکي
پاسور با عكس زن‌هاي برهنه و هر چي كه بگين
:و البته مهمترين قلم
شخص ريتا هيوورث
"مجاني" "خوش آمدي"
مراقب باشيد دارن سلول‌ها رو زير و رو مي‌كنن
119
123
برپا
رو به ديوار
برگرد رو به رئيس
خوشحالم مي‌بينم اينو مي‌خوني
كدوم عباراتش رو مي‌پسندي؟
... پس بهوش باشيد، چرا كه نمي‌دانيد"
"خداوندِ خانه چه هنگام فرا مي‌رسد ...
مِرقِس، باب 13، آيه‌ي سي و پنج
هميشه از اين يكي خوشم ميومد
:اما اينو ترجيح ميدم
من نور عالـَمم؛ آنكه از من پيروي كند" گام در تاريكي نخواهد نهاد
"بلكه نور حيات از آن او خواهد بود
يوحنا، باب 8، آيه‌ي دوازده
شنيدم از اعداد سررشته داري
چه خوب
هر مردي بايد مهارتي داشته باشه
مي‌خواي درباره‌ي اين توضيح بدي؟
اسمش سُنباده‌ي سنگه براي شکل دادن و صيقلي كردن سنگ‌ها
سرم رو گرم مي‌كنه
چيزي نداره
چيزهاي غير مجازي اينجا هست اما چيزي براي جمع كردن و بردن نيست
نمي‌تونم بگم اينو تأييد مي‌كنم
اما به گمونم
ميشه استثناء قائل شد
!قفلشون کنيد
داشت يادم مي‌رفت
دلم نمي‌خواد از اين محروم باشي
رستگاري در درون است
بله آقا
زير و رو كردن سلول‌ها بهانه‌اي بيش نبود
حقيقت اينه که
نورتون مي‌خواست اندي رو محك بزنه
"داوري او فرا مي‌رسد، به زودي زود"
همسرم توي انجمن كليسا درستش كرده
فوق‌العاده‌ست، قربان
از کار در رختشويي لذت مي‌بري؟
نه قربان! لذت خاصي نمي‌برم
...شايد بتونيم كار ديگه‌اي
که در شأن مردي با تحصيلات تو باشه پيدا کنيم
هي جِيک بروکس کجاست؟
اندي
فکر کردم صدات از بيرون مياد
منو فرستادن پيش تو
مي‌دونم، به‌م گفتن
شبيه يه لگد توي سر نيست؟
خوبه، يه سياحت كم‌خرج برات دارم
بيا
خوب، اينجاست
کتابخانه‌ي زندان شاوشنک
سري نشنال جئوگرافي
كتابچه‌هاي خلاصه‌ي Reader's Digest
لوئيز لامور
مجله‌ي لوك
اِرل استنلي گاردنر
هر شب گاري رو پر مي‌كنم و شروع مي‌كنم به چرخيدن
اسم‌ها رو اينجا روي اين تخته وارد مي‌كنم
ديدي هيچ كاري نداره
سوالي هست؟- بروكس! تو از كي كتابدار بودي؟-
در 1905 اومدم اينجا و در 1912 كتابدارم كردن
و در طول اين مدت هرگز دستياري هم داشتي؟
نه، راستش در اين كار نه
چرا من؟ چرا حالا؟
نمي‌دونم
اما داشتن هم‌صحبت در اين پايين مي‌تونه خوشايند باشه
دوفرين
خودشه اون يكي
من ديکنس هستم
...به اين فكر مي‌كردم كه
اگر بشه، يه جور سرمايه‌گذاري مطمئن براي تحصيلات بچه‌هام ترتيب بدم
متوجه شدم
خب، چرا نمي‌شينيم درباره‌ش صحبت كنيم؟
بروکس، يه تيكه كاغذ و يه مداد داري؟
ممنونم
خوب
آقاي ديکنس
... بعدش اندي ميگه: آقاي ديکنس
شما مي‌خواين پسرهاتون به هاروارد برن يا به يـِيل؟
!بي خيال
خدا شاهده كه گفت
ديكنس يه لحظه هاج و واج موند
بعد مثل احمقا خنديد بعدشم با اندي دست داد
مزخرفه- باهاش دست داد-
راستش نزديك بود خودمو خراب كنم
فقط يه دست لباس و كراوات لازم داشت و يه دختر تـَركه‌ايِ خوش‌رقص، كنار ميزش
:اون وقت ميشد "آقاي دوفرين ميشه لطفا"
داري چندتايي دوست پيدا مي‌كني آره اندي؟
نمي‌تونم بگم دوست
من قاتل گناهكاري هستم كه طرح‌هاي مالي دقيق تهيه مي‌كنه
اين يعني داشتنِ يه حيوون اهلي فوق‌العاده
از رختشويي بيرونت آوردن، مگه نه؟
اين شايد زحمتش بيشتر هم باشه
با توسعه‌ي كتابخونه چطورين؟ تعدادي كتاب تهيه مي‌كنيم
اگه تقاضايي مي‌كنين لااقل تقاضاي ميز استخر كنين
انتظار داري چه جوري اين كار رو بكني؟
منظورم تهيه‌ي كتاب‌هاي تازه‌ست "آقاي دوفرين ميشه لطفا"
از رئيس مي‌خوايم سرمايه‌گذاري كنه
پسرم! پسرم! در دوران تصدي من شش رئيس اومدند و رفتند
و من به اين حقيقت تغييرناپذير عالم :پي بردم كه
از مادر زاده نشده رئيسي كه
سوراخ كونش تنگ‌تر از بوق شكار نشه وقتي ازش تقاضاي سرمايه‌گذاري مي‌كني
بودجه تا حدي كه الان هست كاهش پيدا كرده- مي‌فهمم-
شايد بتونم با سنا مكاتبه كنم و مستقيماً از اونا تقاضاي سرمايه‌گذاري كنم
دسترنج ماليات‌دهندگان در زندان‌ها :فقط به سه منظور خرج ميشه
افزايش ديوارها، ميله‌ها، نگهبان‌ها
ولي مايلم سعي كنم، با اجازه‌ي شما هفته‌اي يك نامه مي‌نويسم
تا ابد كه نمي‌تونن منو نبينن- البته که مي‌تونن-
ولي تو نامه‌هاتو بنويس اگه خوشحالت مي‌كنه
من هم برات ارسالشون مي‌كنم چطوره؟
بنابراين اندي شروع كرد به نوشتن هفته‌اي يك نامه
همونطور که گفته بود
...و همونطور كه نورتون گفته بود
اندي هيچ جوابي نگرفت
در آوريل سال بعد اندي ماليات نيمي از نگهبان‌هاي شاوشنك رو برگشت داد
سال بعد اين كار رو براي همه انجام داد
از جمله براي رئيس
سال بعد، شروع فصل مسابقات داخلي رو طوري برنامه‌ريزي كردند
كه با فصل مالياتي منطبق بشه
نگهبان‌هاي تيم‌هاي حريف يادشون مي‌موند كه برگه‌هاي مالياتي رو با خودشون بيارن
... پس زندان مورِسبي
اسلحه‌اي به شما داد اما شما بايد هزينه‌شو مي‌پرداختيد
درسته، همينطور بابت غلافش
ببينيد، اين قابل كسر از مالياته مي‌تونيد تخفيف بگيريد
!آره جناب اندي يه صنعت منظم خانگي بود
در حقيقت، موقع ماليات، كار اونقدر زياد ميشد كه به‌ش اجازه‌ي جذب كارمند مي‌دادند
هي رد! مي‌توني يه دسته از اون فرم‌هاي 1040 به‌م بدي؟
در اون سال يك ماه منو از نجاري بيرون كشيد و اين از نظر من فوق‌العاده بود
و هنوز در فرستادن اون نامه‌ها پافشاري مي‌كرد
!رد
!اندي
بروکس
مراقبِ در باش
خواهش مي کنم، بروكس
كمي آروم بگير- برو عقب-
برو عقب! لعنتي- چه خبر شده؟-
يه لحظه پيش خوب بود بعدش چاقو كشيد
بروکس مي‌تونيم درباره‌ش صحبت کنيم ، خب؟
چيزي نمونده كه درباره‌ش حرف بزنيم مي‌خوام گلوي كثيف اينو پاره كنم
هيوود؟ اون با تو چيكار كرده؟
!كاريه كه اونا کردن
من حق انتخاب نداشتم
بروكس! تو به هيوود صدمه نمي‌زني همه‌مون اينو مي‌دونيم
هيوود هم مي‌دونه. آره هيوود؟- قطعاً! مي‌دونم. قطعاً-
به‌ت صدمه نمي‌زنه چون از دوستان توئه و چون "بروكس هاتلن" مرد معقوليه
درسته، درسته اينطور نيست بچه ها؟- آره-
پس چاقو رو بگير پايين بروکس، به من نگاه کن
چاقو رو بگير پايين
بروكس
به گردنش نگاه كن محض رضاي خدا
بروكس به گردنش نگاه كن داره خونريزي مي‌كنه
اما اين تنها راهه
كه بذارن اينجا بمونم
ديوانگيه تو نمي‌خواي اين كار رو بكني
بگيرش پايين
آروم باش
اوضاعت روبراه ميشه
اون؟ پس من چي؟
پيرِ خرفتِ ديوونه چيزي نمونده بود گلوم رو پاره كنه
تو موقع اصلاح، بدتر از اين هم شدي
چه غلطي كردي كه اينطور قاطي كرد؟
كاري نكردم اومدم اينجا براي خداحافظي
نشنيدين؟ به‌ش عفو مشروط خورده
من از اتفاقات اينجا سر درنميارم
موضوع اينه كه پيريه مثل يه موش توي مستراح حلبي قاطي كرده
هيوود! اين اصلاً به تو ربطي نداره
ميگن وقتي گرفته بودت داشتي مي‌ريدي به شلوارت- خفه شو-
بس كنيد ديگه
بروکس هيچ آزاري نداره
اون فقط رامِ اينجا شده
به دَرَك كه رام اينجا شده
!اون مرد 50 سال اينجا بوده، هِيوود، 50 سال
اين تنها جاييه كه مي‌شناسه
اينجا براي خودش كسيه
آدميه كه كلي سرش ميشه
بيرون از اينجا هيچي نيست
جز يه خلافكار پير بي مصرف با يه جفت دست عليل
به هر دري هم بزنه شايد نتونه حتي يك كارت كتابخونه بگيره
مي‌فهمي چي مي‌خوام بگم؟
رد به نظرم تو داري از رو بخار معده حرف مي‌زني
نظرت هر چي كه مي‌خواد باشه فلويد
ولي من به‌ت ميگم اين ديوارها عجيبن
اول ازشون بيزاري
بعد به‌شون عادت مي‌کني
...خوب كه زمان بگذره
مي‌فهمي كه به‌شون وابسته شدي
اينه معني رام شدن
لعنتي
امكان نداره من هيچوقت اينجوري بشم- اوه جدي؟-
وقتي تو هم به اندازه‌ي بروكس اينجا موندي اينو بگو
دقيقا همينه
براي زندگي به اينجا مي‌فرستنت
و در حقيقت اين همون چيزيه كه ازت مي‌گيرن
به هر حال اون بخشي رو كه مي‌ارزه مي‌گيرن
ديگه نمي‌تونم ازت مراقبت کنم، جِيک
ديگه برو
تو آزادي
موفق باشي، بروکسي
:ترجمه و تنظيم زيرنويس Gezenfon gezenfon@yahoo.com
:دوستان عزيز
باورم نميشه که اين بيرون همه چيز با چه سرعتي در حال گذره
!بپـّا! ساعت كهنه مي‌خواي دخلت بياد؟
بچه كه بودم يك بار يك اتوموبيل ديدم
اما الان همه جا توي چشمند
دنيا رفت و خودش رو گرفتار شتاب سرسام‌آوري كرد
كميسيون عفو مشروط، اين خونه‌ي نيمه‌ساز رو ...به اسم بروئر
به من داده...
همينطور يك شغل
بسته‌بندي خوار و بار در فروشگاه فود ـ وي
کار سختيه و من سعي مي‌کنم عقب نمونم
اما دست‌هام بيشتر اوقات درد مي‌كنه
دقت كنيد كاگرتون دولايه بپيچه
دفعه‌ي قبل دولايه نپيچيد نزديك بود زيرش دربره
دقت كن همونطور كه خانوم ميگن دولايه بپيچي. فهميدي؟
بله آقا! به روي چشم
بعيد مي‌دونم مدير فروشگاه زياد از من خوشش بياد
گاهي اوقات بعد از كار به پارك ميرم و به پرنده‌ها غذا ميدم
...مدام فكر مي‌كنم
شايد جيك هم پيداش بشه و سلامم كنه
اما اون هرگز اين كار رو نمي‌كنه
اميدوارم هر جا كه هست اوضاعش روبراه باشه و دوستان تازه‌اي پيدا كنه
شب‌ها به زحمت مي‌خوابم
خواب‌هاي بد مي‌بينم مثلاً‌ دارم سقوط مي‌كنم
وحشت‌زده بيدار ميشم
گاهي اوقات مدتي طول مي‌كشه تا يادم بياد کجا هستم
شايد بهتر باشه اسلحه‌اي گير بيارم و به فود ـ وي دستبرد بزنم. اينجوري به خونه بَرَم مي‌گردونن
در همون حال مي‌تونم به مدير هم شليك كنم براي محكم‌كاري
به گمونم ديگه براي اين جور مزخرفات خيلي پير شدم
از اينجا خوشم نمياد
از اينكه مدام نگرانم خسته شدم ... تصميم گرفتم
که نمونم ...
شك دارم كم‌ترين هياهويي به پا كنند
اونم براي پير كج و كوله‌اي مثل من
"بروكس اينجا بود"
شك دارم كم‌ترين هياهويي به پا كنند اونم براي پير كج و كوله‌اي مثل من
پي اس! به هيوود بگو متأسفم كه چاقو روي گلوش گذاشتم
غم نبينيد، بروکس
بايد اينجا مي‌مرد
چه غلطي كردي؟
حسابي به هم ريخته نشونت ميدم
اينا چيه؟- تو بگو. براي تو فرستاده شده-
بگيرش
:آقاي دوفرين گرامي
در پاسخ به درخواست‌هاي مکرر شما
دولت، وجه ضميمه را به پروژه‌ي کتابخانه‌ي شما اختصاص داده است
دويست دلاره
علاوه بر اين، كتابخانه‌ي ناحيه
با اهداء خيرخواهانه‌ي كتاب‌هاي مستعمل و غيره پاسخ سخاوتمندانه‌اي به درخواست شما داده است
به زعم ما نيازهايتان بدين ترتيب تأمين مي‌شود اکنون اين موضوع از ديدِ ما پايان يافته است
لطفا از ارسال نامه براي ما خودداري فرماييد
مي‌خوام قبل از اينكه رئيس برگرده همه‌ي اينا رو جمع كني
بله، قربان
خوش به حالت، اندي
واي
فقط 6 سال وقت گرفت
از حالا به بعد به جاي يک نامه دو نامه در هفته مي‌نويسم
مطمئنم تو به قدر كافي كله شق هستي بهتره اينا رو همونطور كه كاپيتان گفت
از اينجا ببري
ميرم يه چيزي بخورم
... وقتي که برگشتم
از اينا خبري نيست باشه؟
:قطعه‌ي Deutino: Che soave zeffiretto اثر موتزارت با صداي سوزانا و كونتسا
اندي، تو هم مي‌شنوي؟
دوفرين
اندي، بذار بيام بيرون
اندي
من تا امروز هم نمي‌دونم كه اون دو بانوي ايتاليايي از چي مي‌خوندند
راستش نمي‌خوام هم بدونم
بعضي چيزها بهتره ناگفته بمونند
دوست دارم فكر كنم چيزي كه درباره‌ش ...مي‌خوندند اونقدر زيباست
كه ممكن نيست در قالب كلمات بيان بشه
و به همين دليل هم قلبت رو بي تاب مي‌كنه
جان كلام اينكه اون صداها اوج گرفتند
بلندتر و دورتر از اونكه كسي در چنين فضاي دلگيري جرأت كنه در رويا ببينه
مثل پرنده‌ي قشنگي بود كه در قفسِ تنگ و كسالت‌بارِ ما پرپر مي‌زد
و اين ديوارها رو ذوب مي‌كرد
... و براي کوتاه‌ترين لحظات
تك تك مرداني كه در شاوشنك بودند احساس رهايي كردند
اين قضيه، رئيس رو به طرز وحشتناكي كلافه كرد
در رو باز کن
!بازش کن
!دوفرين، اين در رو باز کن
خاموشش كن
به‌ت اخطار مي‌كنم دوفرين خاموشش كن
دوفرين
ديگه مال خودمي
اندي به خاطر اون شاهكار كوچولو دو هفته در انفرادي گذروند
بلند شو
هي، ببينيد کي اينجاست- حضرت استاد-
نمي‌تونستي يه چيز خوب پخش كني، هان؟ مثلا هنک ويليامز
قبل از اينکه بتونم درخواست‌ها رو بگيرم در رو شكستند
ارزش دو هفته انفرادي رو داشت؟- راحت‌ترين دوره‌اي بود كه هرگز گذروندم-
چرند ميگه! در انفرادي دوره‌ي راحت وجود نداره- يك هفته در انفرادي مثل يك ساله-
حقيقت محضه- من از مصاحبت آقاي موتزارت برخوردار بودم-
پس اجازه دادن اون دستگاه پخش رو با خودت ببري اونجا، هان؟
موسيقي اينجاست
و اينجا
زيبايي موسيقي در همينه
نمي‌تونن اونو ازت بگيرن
تا حالا درباره‌ي موسيقي همچين احساسي نداشتين؟
جوون‌تر كه بودم گاهي ساز دهني مي‌زدم
هر چند، ديگه به‌ش رغبتي ندارم
در اينجا حسّ چنداني در آدم ايجاد نمي‌كرد
اتفاقا بيشترين حس رو همين جا ايجاد مي‌كنه
به اين حس نياز داري تا فراموش نكني
فراموش؟
...فراموش نكني كه
...جاهايي در دنيا هست
که از سنگ ساخته نشدن
... و اينكه چيزي
... در درون هست
... كه نمي‌تونن اونو بگيرن
كه نمي‌تونن لمسش كنن
مال خودته
از چي حرف مي‌زني؟
اميد
بذار يه چيزي به‌ت بگم رفيق
اميد چيز خطرناکيه
اميد مي‌تونه انسان رو ديوانه کنه
در اينجا اميد به هيچ دردي نمي‌خوره
تو هم بهتره به اين عقيده عادت کني
همونطور که بروکس کرد؟
بشين
در اينجا ذكر شده كه 30 سال از حبس ابدت رو گذروندي
فکر مي‌كني اصلاح شده باشي؟
اوه، بله آقا
بدون ترديد
مي‌تونم صادقانه بگم كه آدم ديگه‌اي شدم
من ديگه خطري براي جامعه نيستم
حقيقت محضه! قسم مي‌خورم
کاملا اصلاح شدم
"مردود"
سي سال
...خدايا، وقتي اينجوري ميگي
تعجب مي‌كني كه چطور گذشت
من هم تعجب مي‌كنم كه اين ده سال چطور گذشت
بيا
يه هديه‌ي كوچيك به خاطر رد شدن در عفو مشروط
بگير، بازش کن
بايد به يكي از رقبات متوسل مي‌شدم
اميدوارم ناراحت نشي مي‌خواستم غافلگيرت كنم
خيلي قشنگه اندي
ممنونم
نمي‌خواي بنوازي؟
نه
الان نه
!بريد داخل
"يك دختر جديد براي جشن سالگردت! رد"
!خاموشي
اندي پاي حرفي كه مي‌زد مي‌ايستاد
به جاي يك نامه دو نامه در هفته نوشت
در 1959 مجلس سنا سرانجام از حقيقت آگاه شد
موفق نشدند اندي رو تنها با يك چك 200دلاري بخرند
کميسيون تخصيص بودجه به پرداخت ساليانه 500دلار رأي داد
فقط براي اينكه دهنش رو ببندند
تعجب مي‌كنيد كه اندي تا چه حد موفق شد كار رو گسترش بده
با باشگاه‌هاي كتاب و گروه‌هاي خيريه ارتباط برقرار كرد
كتاب‌هاي بلااستفاده رو كيلويي خريد
جزيره‌ي گنج
... رابرت لوييز
استيونسون ...
داستاني، حادثه‌اي
بعدي چيه؟
...اينجا "خودآموز تعمير" داريم و
"كنده‌كاري صابون"
سرگرمي‌ها و مهارت‌هاي حرفه‌اي طبقه‌ي آموزشي، پشت سرت
کُنت مونت کريسکو
کريستو، خرِ خنگ
... نوشته‌ي الکساندر
دُماس ...
دُم ـ اسب
دُم ـ اسب؟
دوما. مي‌دوني درباره‌ي چيه؟
ازش خوشت مياد درباره‌ي فرار از زندانه
اينو هم بايد توي آموزشي طبقه‌بندي كنيم، مگه نه؟
بقيه‌مون هم هر وقت و هر جا كه مي‌تونستيم با تمام توان كار مي‌كرديم
...در همون سالي كه كِنِدي كشته شد
اندي يك اتاق انبار رو ...كه بوي ترپانتين مي‌داد
تبديل كرد به بهترين كتابخانه‌ي زندان‌ها در نيوانگلند
كه با منتخب فوق‌العاده‌اي از آثار "هنك ويليامز" كامل ميشد
# "نمي‌دونم مي‌خوام چيكار كنم"
# "تنها كاري كه مي‌كنم نشستن و آه كشيدنه"
اين ماجرا همچنين در همون سالي بود ...كه رئيس نورتون
برنامه‌ي معروفش "درونِ بيرون" رو عَلـَم كرد
شايد يادتون بياد كه درباره‌ش خونده باشيد
برنامه‌اي كه روزنامه‌ها رو پر كرد و عكس رئيس رو به مجله‌ي "لوك" كشوند
بيگاري نيست... بلكه پيشرفت تدريجيِ نابي است
در هيأت اصلاح و بازپروري
مددجويان ما كه به طور شايسته‌اي ...تحت رسيدگي‌اند
در آنسوي اين ديوارها به كار گماشته خواهند شد
و از عهده‌ي هر نوع خدمات عمومي برخواهند آمد
اين مردان قادرند ارزش رنجِ شرافتمندانه‌ي روزانه را بياموزند
در حالي كه خدمت ارزشمندي ارائه مي‌دهند ...به اجتماع و
به آقا و خانم "جان كيو تاكسپاير" با كمترين هزينه‌ي ممكن
البته نورتون توفيق پيدا نكرد كه ...به مطبوعات يادآوري كنه
که "كمترين هزينه‌ي ممكن" انصافاً عبارت وارفته‌ايه
صد راه مختلف براي سوء استفاده وجود داره
افراد، مصالح، هر چي كه بگين
و، اوه خداوندا !چه پول‌ها كه بالا كشيده نشد
اگه همينطور پيش بره منو از تجارت ساقط مي‌كنين- نِد-
با اين کارگرهاي بي مزد و منتي كه دارين مي‌تونين قيمت همه‌ي پيمانكاراي شهر رو بشكنين
نِد! ما داريم خدمات ارزشمند اجتماعي ارائه ميديم
اين براي روزنامه‌ها عاليه اما من خانواده‌اي دارم كه بايد نون بخوره
سام
ما كلي از قافله عقب مي‌مونيم
من به قرارداد اين بزرگراه جديد نياز دارم اگر به دستش نيارم غرق ميشم. حقيقت اينه
...حالا از اين كيك خوشمزه‌اي كه
همسرم مخصوصاً براي تو پخته بردار و درباره‌ش فكر كن
نِد! من چندان هم نگران اين قرارداد نيستم
به نظرم افرادم رو از قبل براي جاي ديگه‌اي بسيج كرده بودم
خيالت راحت باشه و از همسرت بابت اين كيك خوشمزه تشکر کن
...و پشت هر معامله‌ي مرموزي
...پشت هر دلاري كه به دست ميومد
اندي بود كه اسناد رو حفظ مي‌كرد
واريز به دو حساب
در "مِين نشنال" و "نيو انگلند فِرست"، ارسال محرمانه، مثل هميشه، قربان
وسايلم رو ببر به رختشويي. دو لباس براي خشكشويي و يك كيف خِرت و پـِرت
به‌شون بگو اگه دوباره پيرهن‌هام رو آهار بزنن با خود من طرفن
سر و وضعم چطوره؟
خيلي خوب- تجمع خيريه‌ي بزرگي در خيابان پورتلند برپاست-
فرماندار هم اونجا خواهد بود
بقيه‌ش رو مي‌خواي؟
زنيكه بلد نيست يه گـُهِ بهتر بپزه
ممنونم، قربان
تا اونجايي که من شنيدم اون به كيك‌هاي زيادي ناخنك زده
چيزي كه شنيدي نصفش هم نيست. حقه‌ها مي‌زنه كه توي خواب هم نمي‌بيني
حق حساب روي حق حساب
رودي از پول كثيف در اينجا جاريه
همچين پولي مي‌تونه دردسر بسازه دير يا زود بايد توضيح بده كه از كجا اومده
اين همون جاييه كه من وارد ميشم
براش مسير مي‌سازم از قيف و صافي رَدش مي‌كنم
سهام، اوراق بهادار سرمايه‌گذاري‌هاي معاف از ماليات
اون پول رو مي‌فرستم تو دل دنياي واقعي ... و وقتي برمي‌گرده
به پاكي جام عسل دوشيزه‌هاست. آره؟- پاك‌تر-
تا وقتي نورتون بازنشست بشه من ديگه اونو ميليونر كرده‌م
اگر بو ببرن، دخلش مياد و در اينجا بايد يكي از همين شماره‌ها رو تنش كنه
فکر مي‌کردم که بيشتر از اينا به من ايمان داشته باشي
مي‌دونم کارِت درسته اما هر برگه‌اي يه رد پايي به جا مي‌ذاره
حالا هر كسي كنجكاوي كنه ... اف.بي.آي، آي.آر.اس
رد پا آخرش به كسي ختم ميشه
مطمئناً. اما نه به من و قطعاً نه به رئيس
خب، پس به کي؟
راندال استيونس
کي؟
همدستِ آروم و بي سر و صدا
گناهكار اونه مردي با چندين حساب بانكي
عملياتِ از صافي رد كردن از همينجا شروع ميشه
اگر چيزي رو ردگيري كنن فقط به اون ختم ميشه
اما اون كي هست؟
يه شبح، يه روح دومين پسرعموي هاروي خرگوشه هاروي نام فيلمي است به كارگرداني هنري كاستر] كه در 1950 بر اساس نمايشنامه‌اي از مري چيس با همين نام ساخته شده است. داستان درباره‌ي مردي است كه بهترين دوستش شبحي به نام هاروي [است در قالب خرگوشي بلندقد و نامرئي
با جادو آفريدمش
از بخار رقيق
اون وجود نداره
جز روي كاغذ
اندي! همينجوري كه نميشه كسي رو ساخت
البته که ميشه اگه روش كار سيستم و جاي رخنه‌ها رو بدوني
كارهاي حيرت‌آوري ميشه با پُست انجام داد
...آقاي استيونس، هم گواهي تولد داره
هم گواهي‌نامه‌ي رانندگي هم كارت تأمين اجتماعي
سر به سرم مي‌ذاري
...هر كدوم از اون حساب‌ها رو كه ردگيري كنن
كارشون با تعقيب يكي از اوهامِ تخيل من به پايان مي‌رسه
دارم شاخ درميارم
به‌ت گفته بودم کارِت درسته؟
لعنتي تو خود "رامبراند" هستي
... با مزه اينجاست که
بيرون از اينجا من مرد شريفي بودم راست مثل تير
بايست به زندان مي‌اومدم تا مثل سرِ عصا كج بشم
تا حالا برات دغدغه هم شده؟
رد! كلاهبرداري‌ها كار من نيست من فقط عوايد رو به جريان مي‌ندازم
كار خطيريه شايد باشه
اما من اون كتابخونه رو هم ساخته‌م
و با همون، كمك كردم چند نفر ديپلم دبيرستانشون رو بگيرن
به نظر تو چرا رئيس اجازه‌ي چنين كارهايي به من داده؟
تا راضيت كنه و تو به شستن ادامه بدي
پول به جاي ملافه
آره! من ارزون كار مي‌كنم معامله همينه
تامي ويليامز در 1965 به شاوشنك اومد
با دو سال محكوميت به خاطر «شين» و «واو»
يعني «شكستن» و «ورود غير مجاز»
تلويزيون‌ها رو كه يواشكي از درِ پشتيِ "جي.سي.پني" بيرون مي‌برده پليسا خِفتش كردن
ولگردِ جوان
آقاي راک ان رول
جسور مثل جهنم
هي، يالا پير پسرا عينهو شيره راه ميرين
كاري مي‌كنين منم ضايع بشم
بي درنگ ازش خوشمون اومد
من پشت در مخفي شده بودم. خب؟ و تلويزيون رو اين جوري توي بغلم گرفته بودم
يه چيز گنده و قديمي. نمي‌تونستم ببينم :يهو يه همچين صدايي شنيدم
تکون نخور بچه جون! دستا بالا
من سر جام خشكم زده بود و تلويزيون توي بغلم :بود. آخرش صداهه گفت
"شنيدي چي گفتم پسر؟" گفتم: بله قربان! معلومه كه شنيدم
اما اگه اين ماس ماسك رو بندازم شما منو به جرم تخريب اموال هم بازداشت مي‌كنين
هي، تو در زندان "كاشمن" هم حبس كشيدي؟
آره، دوره‌ي راحتي بود بذار برات تعريف كنم
مرخصي‌هاي آخر هفته برنامه‌هاي كاري
نه مثل اينجا
ظاهراً همه‌ي اوقاتت رو در نيو انگلند گذروندي
آره، از 13سالگي هي گير ميفتادم و ولم مي‌كردن
تو اسم جاشو بگو شانسش هست كه اونجا هم بوده باشم
شايد وقتش باشه که به حرفه‌ي تازه‌اي مشغول بشي
... منظورم اينه که
ظاهراً دزد چندان خوبي نيستي شايد بهتر باشه كار ديگه‌اي رو امتحان كني
تو از اين قضيه چي حاليت ميشه كاپون؟
واسه چي اينجايي؟
من؟
وكيله منو به گا داد
اينجا همه بي گناهن اينو نمي‌دوني؟
از قرار معلوم، تامي همسري جوان داشت و دختربچه‌اي نورسيده
شايد نگران وضعيت‌شون در خيابونا بود
يا اينكه بچه‌ش بزرگ بشه و پدرش رو نشناسه
هر چي كه بود
چيزي در زير ماتحتِ اون پسر آتيش انداخته بود
گفتم شايد براي دوره‌ي معادلِ دبيرستانم يه تلاشي بكنم
شنيدم به يه مشت از رفقا كمك كردي
من با بازنده‌ها وقت تلف نمي‌کنم، تامي
من بازنده‌ي مفلوك نيستم
جدي ميگي؟- آره-
واقعاً جدي ميگي؟
بله آقا! جدي ميگم
...خوبه! چون اگه اين كار رو بكنيم
تا آخر راه ميريم صد در صد، بدون كم و كاست
... ببين مسأله اينه که
من خيلي خوب بلد نيستم بخونم
خوبه
...تو بلد نيستي
خيلي خوب بخوني ...
درستش مي‌كنيم
خلاصه اندي تامي رو زير پر و بال گرفت
اولش اونو از لابلاي الفبا گذروند
تامي هم خيلي خوب ياد مي‌گرفت
پسره مغزي رو كشف كرد كه هرگز فكر نمي‌كرد داشته باشه
مدتي نگذشت كه اندي شروع كرد به آموزش مسائل اصلي به اون
واقعاً از اون بچه خوشش مي‌اومد روي تخته: گربه از درخت بالا خزيد] [و روي شاخه حركت كرد
كمك به جوونكي كه در لجن مي‌لوليد هيجان‌زده‌ش مي‌كرد روي تخته: گربه از درخت بالا خزيد] [و روي شاخه حركت كرد
اما اين تنها دليل نبود
زمان زندان زمان كـُنديه
پس همه كار مي‌كني تا در حركت بمونه
بعضيا تمبر جمع مي‌کنن
ديگران خانه‌هاي چوب‌كبريتي مي‌سازن
اندي کتابخونه ساخت
حالا اون به طرح تازه‌اي نياز داشت
و اون طرح، تامي بود
به همين دليل هم بود که سال‌ها وقت صرفِ شكل دادن و صيقل زدن اون سنگ‌ها كرد
به همين دليل هم بود كه دخترهاي روياييش رو به ديوار آويزون كرد
... در زندان
آدما همه كار مي‌كنن تا ذهنشون مشغول بمونه
در 1966 حول و حوش زماني كه ...تامي براي امتحانات آماده ميشد
!اين "راكل" دلرباست
وقت تمام
خوب؟
خوب، ريده‌مال شد
يك سال آزگار وقتمو با اين مزخرفات تلف كردم
شايد اونقدرا هم بد نباشه
آره، بدتره! حتي يه چيز درست هم ننوشتم انگار به زبون چيني باشه
بذار ببينم چه نمره‌اي مي‌گيري
الان به‌ت ميگم چه نمره‌ي گـُهي مي‌گيرم
!دو امتياز! درست به هدف
!نمره‌ي گـُهت اونجاست
گربه‌هاي اسكل از درخت بالا مي‌خزن" "پنج در پنج ميشه بيست و پنج
!لعنت به اينجا
!لعنت
حس بدي دارم
نااميدش کردم
مزخرف نگو بچه
اون به تو افتخار مي‌کنه
ما دوستان قديمي هستيم من اونو به خوبي هر كسي مي‌شناسم
آدم تيزيه، اينطور نيست؟
تيزتر از هر تيزي بيرون از اينجا بانكدار بوده
بالاخره به چه جرمي اينجاست؟
قتل
چرند ميگي؟
وقتي به‌ اون مرد خيره ميشي نمي‌توني باور كني
مُچ زنش رو در تخت خواب با يه گلف‌باز گرفته. تن هر جفت‌شون رو چرب كرده
چيه؟
... حدود 4 سال پيش
به خاطر يه محكوميت دو سه ساله در "توماستون" بودم
ماشين دزديده بودم
کار احمقانه‌اي بود
حدود 6 ماه تا آزادي مونده بود
كه يه هم‌سلولي به پُستم خورد
اِلمو بلاچ
هرزه‌ي نخراشيده‌ي رواني
از اون هم‌اتاقي‌هايي كه دعا مي‌كني هرگز نداشته باشي. مي‌دونين چي ميگم؟
شش تا دوازده سال به جرم سرقت مسلحانه
مي‌گفت صدها كار انجام داده
سخت ميشه باور كرد كه تا چه حد عصبي بود بلند كه مي‌گوزيدي سه فوت به هوا مي‌پريد
مرتب هم وراجي مي‌كرد. يعني يه جور خاص. صداش هيچوقت خفه نمي‌شد
...جاهايي كه بوده
كارهايي كه كرده زن‌هايي كه مالونده
حتي آدم‌هايي كه كشته
آدمايي كه اون رو "پـَشم‌شون هم حساب نكرده بودن"
خودش اينجوري تعبير مي‌كرد
... خلاصه يه شب، به شوخي
به‌ش گفتم: هان المو؟ تو كيا رو كشتي؟
:بعدش گفت
يه بار اين كار رو وقتي كردم كه در يه كلوب اجتماعي كارم نظافت ميزها بود
پس مي‌تونستم همه‌ي اون عوضي‌هاي پولدارِ كله‌گنده‌اي رو كه مي‌اومدن اونجا زير نظر بگيرم
بعد اون يارو رو دستچين كردم
يه شب وارد خونه‌ش شدم
و سَرَك كشيدم
...اون بيدار ميشه
و منو پشمش هم حساب نمي‌كنه
منم کشتمش
خودش و هرزه‌ي خوشمزه‌اي رو كه باهاش بود
:و قسمت باحالش اينجاست
زنه داشت با اون عوضي حال مي‌كرد
با اون گلف‌بازه در حالي كه شوهرش يكي ديگه بود
يه بانکدارِِ كار بلد
همه چيز رو انداختن گردن اون
بايد بگم که اين عجيب‌ترين داستانيه که تا حالا شنيدم
عجيب‌تر از همه اينكه تو باورش كردي
قربان؟
مشخصه که اين پسره ويليامز تحت تأثير تو قرار گرفته
داستان غم‌انگيزت رو مي‌شنوه و طبيعتاً مي‌خواد خوشحالت کنه
اون جوونه هوش سرشاري هم نداره
عجيب نيست که ندونه توي چه وضعيتي قرارت داده
قربان، اون حقيقت رو ميگه
حالا اصلا فرض كنيم كه اين بلاچ وجود خارجي داره
:خيال مي‌كني زانو مي‌زنه و گريه مي‌كنه كه "آره، كار من بود؛ اعتراف مي‌كنم"
"ضمنا حبس ابد رو هم به محكوميت من اضافه كنين"
مهم نيست. با شهادت تامي ممكنه دوباره محاكمه بشم
يعني اون بلاچِ لاف‌زن هنوزم سر جاشه؟
ممکنه تا حالا آزاد شده باشه
اونا آخرين آدرس ثابتش رو دارن اسم بستگانش رو
شانسه ديگه، اينطور نيست؟
چطور مي‌توني اينقدر کـُندذهن باشي؟
چي؟
تو به من چي گفتي؟
کـُندذهن. آيا غرضي در كاره؟
داري خودتو گم مي‌كني پسر
اون باشگاهه، كارت‌هاي قديميش رو نگه مي‌داره
پرونده‌ها و برگه‌هاي مالياتي كه اسم اون روشون هست
دوفرِين، اگر مي‌خواي دل به اين اوهام خوش كني به خودت مربوطه
منو قاطي نكن ختم جلسه
قربان! اگر من آزاد بشم هرگز به وقايع اينجا اشاره‌اي نمي‌كنم
من هم مثل شما به خاطر پول‌شويي قابل پيگردم
ديگه هرگز اسم پول رو جلوي من نبر حروم‌زاده‌ي مفلوك
نه توي اين دفتر
!نه هيچ جا
بيايد داخل! حالا
فقط مي‌خواستم به‌تون اطمينان خاطر بدم همين
انفرادي، يک ماه- بله قربان-
شما چتون شده؟
از اينجا ببريدش بيرون
اين شانسه منه براي آزادي نمي‌فهمي؟
اين زندگي منه! حاليته؟ زندگي منه
ببريدش بيرون- اين زندگي منه-
يه ماه توي اون سوراخي
طولاني‌ترين دوره‌ي محكوميتي كه تا حالا شنيدم
همش تقصير منه
چرنده
تو كه ماشه رو نكشيدي و محكومش هم نكردي
يعني ميگي اندي بي گناهه؟
منظورم بي گناه واقعيه؟
ظاهراً كه اينطوره
يا مسيح مقدس
حالا چند وقتي هست که اينجاست؟
از 1947، ميشه چي؟ نوزده سال
ويليامز، تامِس- چيه؟ من اينجام-
چي برات اومده؟
کارنامه‌ي تحصيلي
اون بي‌پدر پُستش کرده
بازش مي‌كني يا همينطور انگشت به كون، خشكت مي‌زنه؟
ظاهراً انگشت به كون بمونم بهتره
هي اسكيت! يالا بده من كله خر
فلويد، يالا
رد
ميشه بندازيش دور لطفا؟
اوه لعنتي
C+ پسره قبول شده. با معدلِ
فكر كردم دوست داري بدوني
رئيس مي‌خواد باهات حرف بزنه
اين بيرون؟
خودش اينطور گفته
رئيس
تامي
ازت مي‌خوام اين گفتگو فقط بين خودمون بمونه
به قدر كافي افكارم پريشان هست
ما در اينجا موقعيتي داريم
به نظرم بايد قدرش رو بدوني
بله قربان
البته كه بايد
پسرم! برات بگم كه اين وضعيت، زيادي كِشدار شده و آرامشم رو گرفته
حقيقت اينه که شب‌ها بي خوابم كرده
گاهي اوقات به سختي ميشه تشخيص داد انجام كدوم كار به صلاحه
مي‌فهمي؟
من به کمکت نياز دارم پسرم
...اگه قرار باشه من كاري انجام بدم
نبايد جاي كوچك‌ترين ترديدي باشه
...بايد بدونم
چيزي كه به دوفرين گفتي حقيقت داره يا نه
بله قربان
کاملاً
آيا حاضري در مقابل قاضي ...و هيأت منصفه قسم ياد كني
در حالي كه دستتو ... روي كتاب مقدس گذاشتي
و در برابر خداوند قادر سوگند مي‌خوري؟
فقط به‌م همچين فرصتي بدين
همين‌طور فكر مي‌کردم
مطمئنم تا حالا به گوشت رسيده
وحشتناكه
... مردي به اون جووني
كمتر از يك سال تا آزادي !تلاش براي فرار
قلب کاپيتان هادلي از شليك به اون شکست
حقيقتاً شكست
ناچاريم اين ماجرا رو پشت سر بذاريم
تكون بخور
من ديگه نيستم
همه چيز متوقف ميشه
يكي ديگه رو براي اجراي كلاه‌برداريات پيدا كن
هيچ چيز متوقف نميشه
هيچ چيز
در غير اينصورت، سخت‌ترين دوره رو در اينجا خواهي گذروند
بدون مراقبت نگهبان‌ها
از اين هيلتونِ يك تخته مي‌كِشمت بيرون و مي‌ندازمت قاطي همجنس‌بازها
طوري كه خيال كني با قطار گاييدنت
و کتابخونه؟
بر باد ميره
مُهر و موم ميشه خشت به خشت
كتاب‌سوزان كوچكي در محوطه خواهيم داشت
شعله‌ها رو تا چندين مايل خواهند ديد
مثل سرخپوست‌هاي وحشي در اطرافش مي‌رقصيم
مي‌فهمي؟ متوجه منظورم ميشي؟
يا من دارم كُندذهن ميشم؟
يه ماه ديگه هم به‌ش بدين تا درباره‌ش فکر کنه
زنم هميشه مي‌گفت شناختن مردي مثل من سخته
مثل کتابِ بسته
هميشه از اين موضوع گله‌مند بود
زيبا بود
خدايا، دوستش داشتم
فقط بلد نبودم چطور اينو نشونش بدم همين
من کشتمش، رِد
من ماشه رو نكشيدم
اما باعث شدم دور بشه
به همين دليل مُرد ...به خاطر من
ايني كه هستم
اين باعث نميشه كه تو قاتل باشي
شوهر بد شايد
حق داري حس بدي داشته باشي اما ماشه رو تو نكشيدي
نه نكشيدم
يكي ديگه كشيد
و من اينجا زخم خوردم
بد اقباليه به گمونم
بد اقبالي در اطراف شناوره
بايد بر كسي فرود بياد
نوبت من بود، فقط همين
من در مسير گردباد بودم
فقط انتظار نداشتم توفان بتونه اينهمه دوام بياره
به نظرت هرگز از اينجا بيرون ميري؟
من؟
آره
روزي كه ريشم بلند و سفيد شده و بالاخونه‌م پاكِ پاك، مي‌ذارن برم بيرون
بذار بگم من كجا ميرم
زيواتانيو
چي گفتي؟
زيواتانيو
در مكزيكو
يه جاي كوچيك در ساحل اقيانوس آرام
مي‌دوني مكزيكي‌ها درباره‌ي اقيانوس آرام چي ميگن؟
نه
ميگن حافظه‌اي نداره
مي‌خوام بقيه‌ي عمرم در اونجا زندگي كنم
يه جاي گرم، بدون حافظه
يه هتل كوچيك باز مي‌كنم
درست كنار ساحل
يه قايق كهنه‌ي بي مصرف مي‌خرم
و درستش مي‌كنم
...مهمانانم رو مي‌برم
به ماهيگيري اختصاصي
زيواتانيو
در يه همچين جايي، مردي كه مي‌دونه چطور همه چيز گير بياره به دردم مي‌خوره
فکر نکنم اون بيرون هم بتونم از پسش بر بيام، اندي
من بيشتر عمرم در اينجا بودم
حالا ديگه رامِ اينجام
همونطور که بروکس بود
تو خودتو دستِ کم مي‌گيري
من اينطور فكر نمي‌كنم
من البته در اينجا آدمي‌ام كه مي‌تونه ...همه چيز برات جور كنه اما
بيرون از اينجا فقط كافيه صفحه‌ي نيازمندي‌ها رو باز كني
نمي‌دونم از كدوم جهنمي بايد شروع كنم
اقيانوس آرام؟
لعنتي
چيزي به اين بزرگي منو تا حد مرگ مي‌ترسونه
منو نه
من به زنم شليك نكردم همينطور به عاشقش
هر خطايي كرده باشم تاوانش رو بيش از حد پرداختم
... اون هتل، اون قايق
به گمونم خواسته‌ي چندان زيادي نيست
تو نبايد با خودت اينطور رفتار كني اندي
اينا اوهام پوچ و تخديري هستن
منظورم اينه که مکزيکو اون پايينه و تو اينجايي
و وضع موجود همينه
آره، درسته وضع موجود همينه
مكزيكو اون پايينه و من اينجام
راستش به گمونم :به يك انتخاب ساده بستگي داره
...پُربار زندگي كن
يا پُربار بمير
اندي
رد
اگه روزي از اينجا بيرون رفتي لطفي در حقم بكن
حتما اندي هرچي باشه
يه مزرعه‌ي يونجه در حوالي "باكستون" هست مي دوني باکستون کجاست؟
يونجه‌زارهاي زيادي اونجا هست- يه مزرعه‌ي خاص-
در منتهااليه شماليش يه ديوار سنگ‌چين طولاني و يك درخت بزرگ بلوط هست
به منظره‌اي شباهت داره در يكي از اشعار رابرت فراست
همونجا از همسرم تقاضاي ازدواج کردم
براي گردش رفته بوديم اونجا
و زير اون بلوط عشقبازي كرديم
و من خواستگاري كردم و اون گفت: بله
به‌م قول بده، رِد
... اگه روزي آزاد شدي
اونجا رو پيدا کن
پاي اون ديوار، سنگي پيدا مي‌كني كه از جنس خاك يونجه‌زارهاي "مين" نيست
يه تيكه شيشه‌ي سياه آتشفشاني
چيزي در زير اون دفن شده كه مي‌خوام مال تو باشه
چي، اندي؟
چي اون زير دفن شده؟
...بايد بيرونش بياري
تا ببيني...
... نه، دارم به‌تون ميگم اون مَرد
حرف‌هاي عجيب مي‌زنه
واقعا نگرانشم
بياين مراقبش باشيم
عاليه، فقط در طول روز. اما شب توي اون سلول، خودشه و خودش
اوه، خدايا
چي شده؟
اندي امروز اومد انبار
ازم كمي طناب خواست
طناب؟
اندازه‌ي 6 فوت
تو هم به‌ش دادي
معلومه چرا نبايد مي‌دادم؟
خدايا! هِيوود
از كجا بايد مي‌دونستم؟
بروکس هاتلن يادت هست؟
نه
اندي هرگز همچين كاري نمي‌كنه
هرگز
نمي‌دونم
هر مردي حدّ طاقتي داره
زود باش مي‌خوام برم خونه
داره تموم ميشه، قربان
سه سپرده‌گذاري براي امشب
لباسامو ببر رخت‌شويي
كفشامو هم برق بنداز
مي‌خوام مثل آيينه بشن- بله قربان-
خوبه که برگشتي، اندي
اينجا بدون تو لطفي نداشت
!خاموشي
من شب‌هاي طولاني زيادي رو توي زندان گذروندم
تنها، در تاريکي بي هيچ مونسي جز افكارت
زمان مي‌تونه مثل شمشير، كشيده بشه
اون شب طولاني‌ترين شب عمرم بود
!سرشماري كنيد
رديف 3 جنوبي بيرون
غيبت در رديف 2، سلول 245
!دوفرِين
!بيا بيرون داري نمايشو به تأخير مي‌ندازي
مجبورم نکن بيام اونجا وگرنه جمجمه‌ت رو داغون مي‌کنم
لعنتي! دوفرين داري ازم سرپيچي مي‌كني كلي كار دارم كه انجام بدم
بهتره مريض يا مرده باشي اونجا وگرنه مي‌رينم به‌ت
مي‌شنوي؟
اوه، خداي بزرگ
مي‌خوام از همه‌ي آدماي اين بند بازجويي بشه
با اون رفيقش شروع کنيد- كدوم؟-
اين
سلول 237 رو باز کنيد
منظورت چيه که "اينجا نبود"؟ اينو به من نگو هيگ
ديگه اينو به من نگو
اما قربان، نبود
!خودم مي‌تونم ببينم، هِيگ خيال مي‌كني کورم؟
مي‌خواي همينو بگي؟
من کورم، هِيگ؟- نه قربان-
تو چي، تو کوري؟
به من بگو اين چيه؟- سرشماري ديشب-
اسم دوفرِين رو اينجا مي‌بيني؟ بله كه مي‌بينم، همينجا
"دوفرِين"
...موقع خاموشي
در سلولش بوده
منطقيه که صبح هم همونجا باشه
مي‌خوام پيدا بشه
نه فردا، نه بعد از صبحانه حالا
بله قربان
!بياين بريم تكون بدين كونتونو
بايست
خوب؟
خوب چي؟
هميشه شما دوتا رو مي‌بينم خيلي جيك تو جيك هستين، آره؟
بايد يه چيزايي گفته باشه
نه جناب رئيس
حتي يك کلمه
!خدايا! اين معجزه‌ست
مردي كه ظاهر و غيب شد مثل گوزي در باد
...چيزي به جا نذاشته
جز چندتا سنگ آشغال ...روي لبه‌ي پنجره
!و اين كلوچه‌ي روي ديوار بذار از اون بپرسم
شايد اون بدونه
تو چي ميگي، دامن چين‌دار؟ دلت مي‌خواد حرف بزني؟
به گمونم نه
اونم مثل بقيه‌ست چرا نباشه؟
اين توطئه‌ست
آره، همينه
يه توطئه‌ي بزرگ و كثيف
!و اينجا همه در اون دست دارن
!همينطور اين
در 1966
... اندي دوفرِين
از زندان شاوشنک فرار کرد
تنها چيزي كه ازش پيدا کردن ...چند تكه لباس گل‌آلود زندان بود
...يك قالب صابون
...و يك سنگ‌شكن كهنه
كه تقريباً در حد يه تيكه فلز، پوسيده بود
يادمه زماني خيال مي‌كردم 600سال وقت لازمه تا آدم با يه همچين چيزي توي ديوار تونل بزنه
انديِ پير اين كار رو در كمتر از 20سال انجام داد
اوه، اندي عاشق زمين‌شناسي بود
تصور مي‌كنم اين به طبيعتِ نكته‌بينش برمي‌گرده
...عصر يخبندان
تشكيل كوه‌ها در ميليون‌ها سال
زمين‌شناسي، "فشار" و "زمان" رو مطالعه مي‌كنه
تنها چيزي كه در بر مي‌گيره :واقعا همينه
... فشار
و زمان
همين و يك پوستر خيلي بزرگ
... همونطور که گفتم
در زندان، آدم همه كار مي‌كنه تا ذهنش رو مشغول نگه داره
از قرار معلوم سرگرمي محبوب اندي اين بوده كه ديوار سلولش رو به زمين ورزش منتقل كنه
مشت به مشت
به گمونم بعد از اينكه تامي كشته شد
اندي به اين نتيجه رسيده که به قدر کافي اينجا مونده
زود باش مي‌خوام برم خونه
داره تموم ميشه، قربان
سه سپرده‌گذاري براي امشب
اندي همون کاري رو کرد که به‌ش گفته شده بود
کفش‌ها رو مثل يك آينه‌ي درخشان برق انداخت
نگهبان‌ها به راحتي غفلت كردند
من هم همينطور
... منظورم اينه که، جداً
كجا پيش مياد كه شما به كفش آدما زُل بزنين
...اندي از بين منجلاب متعفني كه
من حتي نمي‌تونم يا شايد ...نمي‌خوام به‌ش فكر بكنم
پانصد يارد به سوي آزادي خزيد
پانصد يارد
يعني طول پنج زمين فوتبال
كمي كوتاه‌تر از نيم مايل
صبح بعد، درست همون موقعي كه راكل ...راز كوچيكش رو برملا مي‌كرد
مردي كه قبلاً ...به چشم هيچكس نيومده بود
قدم به بانك "مين نشنال" گذاشت ...
مردي كه تا اون لحظه اصلاً وجود نداشت
جز روي کاغذ- مي‌تونم کمکتون کنم؟-
مشخصاتش كاملاً درست بود
گواهينامه‌ي رانندگي، گواهي تولد ...كارت بيمه‌ي اجتماعي
و امضاش هم صد در صد منطبق بود
بايد اقرار كنم متأسفم كه همكاري با شما رو از دست ميديم
اميدوارم از زندگي در خارج لذت ببريد
ممنونم
مطمئنم همينطور خواهد بود
اين هم چك اعتباري‌تون، آقا باز هم چيزي هست؟
خواهش مي‌کنم
ممكنه اينو هم در كنار نامه‌هاتون ارسال كنيد؟
با كمال ميل
روز بخير، آقا
آقاي استيونس صبح اون روز به حدود دوجين بانك در منطقه‌ي پورتلند سر زد
شايع شد كه اون با بيش از 370هزار دلار از پول‌هاي رئيس نورتون، شهر رو ترك كرده
حق بازنشستگي در ازاي 19سال
صبح بخير "پورتلند ديلي باگل"
"فساد و قتل در شاوشنك"
"داوري او فرا مي‌رسد، به زودي زود"
رئيسِ عزيز، حق با شما بود رستگاري در درون است اندي دوفرين
"خروج"
بايرون هادلي؟ شما حق داريد سكوت كنيد
اگر از حق‌تون صرف نظر كنيد، ممكنه از گفته‌هاي شما در دادگاه عليه‌تون استفاده بشه
من اونجا نبودم که ببينم
اما شنيدم بايرون هادلي مثل دختربچه‌ها زار مي‌زده وقتي كه مي‌بردنش
نورتون ابداً قصد نداشت رفتنش اونقدر بي سر و صدا باشه
ساموئل نورتون
ما حكم بازداشت شما رو داريم باز كنيد
!نورتون در رو باز کن
مطمئن نيستم کدوم کليد به‌ش بخوره
!نورتون
كار رو براي خودت سخت‌تر نكن نورتون
دوست دارم فكر كنم ...آخرين چيزي كه از مغز اون گذشته
...بجز اون گلوله
حيرت از اين باشه كه اندي دوفرين جهنمي چطور همه چيز رو از چنگش درآورد
كمي بعد از اونكه رئيس ما رو از مصاحبت خودش محروم کرد
يه كارت پُستال دريافت كردم
نوشته نداشت اما مُهر پستي‌ش مال "فورت هنكاك، تگزاس" بود
فورت هنکاک
درست روي مرز
اندي از همين جا عبور كرده
وقتي تجسُّمش مي‌كنم كه سوار بر ماشين خودش ...به سمت جنوب در حركته
مدام به خنده مي‌افتم
...اندي دوفرِين
...كسي كه در ميان رودي از كثافت خزيد
و از سمتِ ديگه، پاك بيرون اومد
...اندي دوفرِين
به سمت اقيانوس آرام رفت
هادلي گلوش رو گرفت، خب؟
گفت: به گمونم اين بچه قراره دچار حادثه بشه
كساني كه باهاش آشناتر بودند اغلب درباره‌ش حرف مي‌زدند
...قسم مي‌خورم كاري كه اون كرد
"دوستام بايد دوتا آبجو بخورن" !و گرفتش
با اين حال گاهي اوقات ...غمگينم مي‌كنه
نبودن اندي
بايد به خودم گوشزد كنم كه بعضي پرنده‌ها دلشون نمي‌خواد توي قفس باشن
بال‌هاشون به شدت مي‌درخشه
...و وقتي پرواز مي‌کنن
اون بخش از وجودت كه مي‌دونه اسير كردن اونا گناهه، شاد ميشه
...اما باز هم
جايي كه زندگي مي‌كني، بسيار دلگيرتر و پوچ‌تر ميشه، از رفتن‌شون
به گمونم دلم براي دوستم تنگ شده
لطفا بشينيد
اليس بويد رِدينگ
پرونده‌تون ميگه كه 40سال از حبس ابدتون رو گذروندين
فكر مي‌كنين اصلاح شده باشين؟
اصلاح؟
خب، حالا، بذار ببينم
من اصلاً نمي‌دونم معنيش چيه
خب يعني شما آماده‌اين ...كه دوباره به جامعه برگردين
من مي‌دونم نظر تو درباره‌ش چيه پسرم
براي من فقط يه کلمه‌ي ساختگيه
...كلمه‌اي كه سياستمدارها مي‌سازن
تا جوون‌هايي مثل تو بتونن لباسي بپوشن و كراواتي بزنن
و شغلي داشته باشن
واقعاً چي مي‌خواي بدوني؟
که آيا به خاطر كارم متأسف هستم؟
خب، هستي؟
روزي نگذشته كه احساس پشيموني نكنم
نه به خاطر اينکه اينجا هستم يا اينكه شما معتقديد بايد باشم
به عقب نگاه مي‌كنم كه ...چه جور آدمي بودم، بعد
يه بچه‌ي احمق جوون که دست به اون جنايت وحشتناك زد
مي‌خوام باهاش حرف بزنم
مي‌خوام سعي كنم و حسي رو براش شرح بدم
از چند و چونِ همه چيز براش صحبت كنم
اما نمي‌تونم
اون بچه مدت‌هاست كه رفته
و اين پيرمرد، تنها چيزيه كه به جا مونده
بايد باهاش زندگي کنم
اصلاح؟
كلمه‌ي چرنديه
پس مشغول شو و فرم‌ها رو مهر بزن پسرم و ديگه وقتمو تلف نكن
چون مي‌خوام حقيقت رو به‌ت بگم
برام پشيزي اهميت نداره
"قبول"
"بروكس اينجا بود"
بفرماييد خانم
برم دستشويي رئيس؟
لازم نيست هر وقت خواستي بري بشاشي از من اجازه بگيري. فقط برو. فهميدي؟
بله آقا
چهل سال براي شاشيدن اجازه گرفته بودم
بدون اجازه، يك قطره هم نمي‌تونستم بچكونم
حقيقت خشني هست كه بايد باهاش رو در رو شد
اين بيرون هيچ مسيري نيست كه بخوام طي كنم
حالا ديگه تنها كاري كه مي‌كنم فكر كردن به روش‌هاي شكستن عفو مشروطه
تا بلكه بَرَم گردونن
زندگي كردن در ترس، چيز وحشتناکيه
بروکس هاتلن اينو مي‌دونست
خيلي خوب مي‌دونست
تنها چيزي که مي‌خوام برگشتن به جاييه كه همه چيز مفهوم داشته باشه
جايي که مدام نگران نباشم
...تنها چيزي كه جلوم رو مي‌گيره
قوليه كه به اندي دادم
همينجاست
لطف كرديد، آقا
رِد عزيز
اگر اين نامه را مي‌خواني يعني آزاد هستي
و اگر تا اين مسافت آمده‌اي شايد مايل باشي تا كمي دورتر هم بيايي
اسم آن شهر را كه به ياد داري اينطور نيست؟
زيواتانيو
در اجراي طرحم بر روي قايق مي‌توانم از كمك مردي شايسته استفاده كنم
چشم به راهت هستم صفحه‌ي شطرنج هم آماده‌ است
به ياد داشته باش رد
اميد چيز خوبي است
شايد هم بهترين چيز
و چيزهاي خوب هرگز نمي‌ميرند
اميدوارم اين نامه پيدايت كند
و ترا شاداب بيابد
دوستت
اندي
پُربار زندگي كن
يا پُربار بمير
بي برو برگرد درسته
"بروكس اينجا بود" "رد هم بود"
...براي دومين بار در عمرم
:مرتكب خلاف شدم
تخطّي از عفوِ مشروط
البته شك دارم كه به خاطر اين قضيه هيچ جاده‌اي رو ببندند
به خصوص به خاطر پير كج و كوله‌اي مثل من
فورت هنکاک، تگزاس، لطفا
سخت هيجان‌زده هستم كه بي‌پرده مي‌تونم آروم بشينم يا فكري در سر داشته باشم
به گمونم اين هيجانيه كه فقط يك مرد آزاد مي‌تونه احساسش كنه
مردي آزاد در آغاز سفري دراز
كه فرجامش نامعلومه
اميدوارم بتونم سفرم رو تا اون سمت مرز ادامه بدم
اميدوارم دوستم رو ببينم و دستش رو بفشارم
اميدوارم اقيانوس آرام همونقدر آبي باشه كه در روياهام بوده
اميدوارم
:ترجمه و تنظيم زيرنويس Gezenfon 1393/2/30 gezenfon@yahoo.com